Κοιλιοκάκη: Η χρόνια φλεγμονώδης νόσος του γαστρεντερικού συστήματος και πώς πυροδοτείται από τη γλουτένη

0

ΚεχριμπάρηΙωάννα Κεχριμπάρη

PhD(c), Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, Υποψήφια Διδάκτωρ Χαροκοπείου Πανεπιστημίου, Eπιστημονική Συνεργάτης του medNutrition.gr

Η κοιλιοκάκη είναι μια χρόνια φλεγμονώδης νόσος του γαστρεντερικού συστήματος, αυτοάνοσης αιτιολογίας, η οποία πυροδοτείται από τη γλουτένη. Η γλουτένη είναι μια πρωτεΐνη που περιέχεται στα περισσότερα δημητριακά, με κυριότερα το σιτάρι, τη σίκαλη και το κριθάρι. Κατά την έκθεση ενός ατόμου με κοιλιοκάκη στη γλουτένη, ενεργοποιούνται φλεγμονώδεις και ανοσολογικές αποκρίσεις, με αποτέλεσμα να προκαλείται καταστροφή του εσωτερικού τοιχώματος του λεπτού εντέρου και άλλες ιστοπαθολογικές βλάβες.

Κλινικές εκδηλώσεις

Οι κλινικές εκδηλώσεις της κοιλιοκάκης ποικίλουν και επεκτείνονται πέραν του γαστρεντερικού συστήματος, καθυστερώντας τη διάγνωση της νόσου. Ανάμεσά τους συμπεριλαμβάνονται η διάρροια, το φούσκωμα, η απώλεια βάρους, η ερπητοειδής δερματίτιδα, η αναιμία, η περιφερική νευροπάθεια, η αρθρίτιδα και η οστεοπενία. Επιπλέον, αρκετοί ασθενείς είναι ασυμπτωματικοί και η διάγνωση της νόσου γίνεται στο πλαίσιο διερεύνησης ευρημάτων σε τυχαίο εργαστηριακό έλεγχο.

Διάγνωση

Η διάγνωση της νόσου τίθεται, κατόπιν συνδυασμού των ιστολογικών ευρημάτων από τη βιοψία του δωδεκαδακτύλου και των θετικών αποτελεσμάτων των τεστ ανίχνευσης αντισωμάτων.

Θεραπεία

Η θεραπεία εκλογής της κοιλιοκάκης είναι η δια βίου υιοθέτηση μιας δίαιτας ελεύθερης γλουτένης. Πιο συγκεκριμένα, αποκλείονται από το διαιτολόγιο του ασθενούς το σιτάρι, το κριθάρι και η σίκαλη. Αναφορικά με τη βρώμη, φαίνεται ότι 50-70 γραμμάρια καθαρής βρώμης, ημερησίως, είναι καλά ανεκτά από την πλειοψηφία ασθενών. Τα τρόφιμα, που εκ φύσεως, είναι ελεύθερα γλουτένης είναι τα φρέσκα φρούτα και λαχανικά, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα όσπρια, το ρύζι, το καλαμπόκι, η πατάτα, τα ψάρια, το κρέας, τα πουλερικά και το ψάρι. Επιπλέον, τα τελευταία χρόνια είναι διαθέσιμα στην αγορά πολλά τρόφιμα ελεύθερα γλουτένης, όπως ζυμαρικά και αρτοσκευάσματα, εξασφαλίζοντας στους ασθενείς με κοιλιοκάκη μια γευστική και ταυτόχρονα επαρκή σε θρεπτικά συστατικά δίαιτα.

Ακολουθούν κάποια παραδείγματα γευμάτων μίας δίαιτας χωρίς γλουτένη:

Πρωινό: ομελέτα φούρνου με λαχανικά, καλαμπόκι και λίγο ελαιόλαδο

Ενδιάμεσα: φρούτα/ γιαούρτι/ ξηροί καρποί

Μεσημεριανό: σπαγγέτι χωρίς γλουτένη από αλεύρι λευκού και κίτρινου καλαμποκιού με σάλτσα λαχανικών και κοτόπουλο ή θαλασσινά ή ψάρι ψητό με κινόα και βραστά λαχανικά

Ελαφρύ βραδινό: μακαρονοσαλάτα με πέννε ριγκάτε χωρίς γλουτένη με τόνο, καλαμπόκι και αγγούρι ή σαλάτα με ανάμεικτα λαχανικά, αβοκάντο, τυρί χαμηλών λιπαρών και 2-3 παξιμαδάκια χαρουπιού

Τέλος, είναι πολύ σημαντική η προσεκτική ανάγνωση των ετικετών τροφίμων, τα οποία μπορεί να ‘‘κρύβουν’’ γλουτένη.

Oι επιλογές όσων πάσχουν από κοιλιοκάκη ή απλώς επιλέγουν μία διατροφή απαλλαγμένη από τη γλουτένη τώρα διευρύνονται, καθώς η MISKO έφερε στο τραπέζι τους τα MISKO Χωρίς Γλουτένη. Τον ιδανικό σύμμαχο διατροφής που αποτελείται από 100% αλεύρι λευκού και κίτρινου καλαμποκιού και κυκλοφορεί σε δύο αγαπημένα σχήματα: Σπαγγέτι και Πέννε Ριγκάτε.

 

Βιβλιογραφία

Caio, G.,Volta, U., Sapone, A. et al. (2019) Celiac disease: a comprehensive current review. BMC Medicine 17: 142.

Lindfors, K., Ciacci, C., Kurppa, K. et al. (2019) Coeliac disease. Nature Reviews Disease Primers 5: 3.

Fric, P., Gabrovska D., Nevoral, J. et al. (2011) Celiac disease, gluten – free diet, and oats. Nutrition Reviews 2011; 69(2):107–115.

 

Share.

About Author

Comments are closed.