Ναύπλιο, το στολίδι της Αργολίδας

0

shutterstock_146912240 shutterstock_177116453 shutterstock_176780399

Αποτελεί έναν από τους πιο ρομαντικούς προορισμούς των Ελλήνων και όχι μόνο. Φέτος δε, εξαιτίας της αύξησης του τουρισμού, δεν ήταν λίγα τα κρουαζιερόπλοια, που έδεσαν στο λιμάνι του Ναυπλίου και άφησαν εκατοντάδες τουρίστες από όλο τον κόσμο να περιπλανηθούν στα γραφικά σοκάκια του. Η εμπειρία θα τους έμεινε σίγουρα αξέχαστη. Το εντυπωσιακό είναι ότι το Ναύπλιο είναι υπέροχο να το επισκεφτείτε όλες τις εποχές του χρόνου. Είτε είναι χειμώνας, είτε καλοκαίρι, είτε φθινόπωρο, είτε άνοιξη, το Ναύπλιο θα σας αιχμαλωτίσει με τις ομορφιές του. Είμαι σίγουρη ότι και εσείς θα λατρέψετε την πόλη αυτή μόλις την επισκεφτείτε.

Η πλούσια ιστορία του Ναυπλίου
Η ιστορία του Ναυπλίου είναι τεράστια και μακραίωνη. Εξάλλου, μην ξεχνάμε ότι το Ναύπλιο ήταν και η πρώτη πρωτεύουσα της χώρας μας μετά την Επανάσταση του 1821. Η ιστορία του όμως ξεκινάει πολλούς αιώνες πιο πριν, αφού το Ναύπλιο αποτελούσε σημαντικό γεωστρατηγικό σημείο για τους αρχαίους Έλληνες. Στην αρχαιότητα, το Ναύπλιο ήταν γνωστό ως Ναυπλία. Κτίστηκε από τον Ναύπλιο, γιο του Ποσειδώνα, ο οποίος καθιερώθηκε προστάτης της πόλης. Θεμελιωτής του Ναυπλίου (ναυτική πόλη) φέρεται ο ομώνυμος μυθικός ήρωας, πατέρας του Παλαμήδη. Κατά τη Μυκηναϊκή εποχή, η πόλη υπήρξε ισχυρό ναυτικό κράτος με τείχος στο βράχο της Ακροναυπλίας, το οποίο αργότερα υπέπεσε σε παρακμή και εγκαταλείφθηκε.
Η πόλη του Ναυπλίου ήταν ανεξάρτητη, αλλά γύρω στα 600 π.Χ. περιήλθε στην κυριαρχία του Άργους. Το Ναύπλιο εμφανίζεται σαν ηγεμονία από τον Μεσαίωνα, στη διάρκεια του οποίου γνώρισε την κυριαρχία των Βυζαντινών, των Ενετών και των Φράγκων. Οι πρώτοι έχτισαν τα νεότερα τείχη της Ακροναυπλίας πάνω στα ίχνη της «Κυκλώπειας» οχύρωσης, ενώ στους δυτικούς οφείλεται η ολοκλήρωση των έργων και η προσθήκη των κάστρων στο Παλαμήδι και το Μπούρτζι. Από το 1188 μ.Χ. αποτελεί την πόλη – κάστρο του ηγεμόνα Θεόδωρου Σγουρού.
Το 1247 επί ηγεμονίας Λέοντος Σγουρού, κατελήφθη από τον Γουλιέλμο Βιλλαρδουίνο τον Α΄, ο οποίος παρεχώρησε την πόλη, μαζί με το Άργος, στον Όθωνα ντε Λαρός. Το 1388 το Ναύπλιο κατελήφθη από τους Βενετούς, το 1540 από τους Τούρκους, το 1686 ξανά από τους Βενετούς με τον Μοροζίνι και το 1715 το περιήλθε ξανά στα χέρια των Τούρκων μέχρι το 1822, οπότε η πόλη απελευθερώθηκε από τον Νικηταρά.
Το 1823 ορίζεται η επίσημη έδρα της προσωρινής επαναστατικής κυβέρνησης.
Το 1827, μετά από απόφαση της Εθνοσυνέλευσης, γίνεται έδρα του Κυβερνήτη (Καποδίστριας) και πρωτεύουσα της Ελλάδος και σ’ αυτό αποβιβάστηκε το 1834 κι ο πρώτος βασιλιάς της απελευθερωμένης χώρας, ο Όθωνας, που το διατήρησε για πρωτεύουσά του μέχρι το 1834, οπότε και μετέφερε την πρωτεύουσα του κράτους στην Αθήνα.
Η πόλη είναι γνωστή και από τις δίκες του Κολοκοτρώνη και του Πλαπούτα, καθώς κι από τη φυλάκιση του γέρου του Μοριά στο Παλαμήδι (το 1834).
Στις 27 Σεπτεμβρίου του 1831 ο Καποδίστριας δολοφονήθηκε έξω από το Ναό του Αγίου Σπυρίδωνα. Την 1η Φεβρουαρίου 1862 το Ναύπλιο επαναστατεί κατά της βασιλείας του Όθωνα.

shutterstock_149126312 shutterstock_146912366 shutterstock_177116450

shutterstock_131388662 shutterstock_146446292 shutterstock_147350264

shutterstock_187378400Η παλαιά πόλη
Η παλαιά πόλη του Ναυπλίου χτίστηκε στα πόδια του «Μεγάλου Βράχου» και επεκτάθηκε με γειτονιές γύρω της, που γρήγορα μεγάλωσαν και απέκτησαν νέα πολεοδομική μορφή, σύμφωνα με τις επιταγές της οικιστικής ανάπτυξης.
Η βόλτα στα σοκάκια με τα πέτρινα σπίτια, η ανηφόρα στα στενά δρομάκια, τα γεμάτα σκαλοπάτια, που οδηγούν στις πάνω γειτονιές, που μοσχοβολούν από τις ανθισμένες γλάστρες στις εξώπορτες και οι παλιές πετρόκτιστες βρύσες, συνθέτουν την εικόνα της αισθητικής απόλαυσης, που προσφέρει η αυθεντικότητα της παλαιάς πόλης.
Η παλαιά πόλη έχει ρυμοτομηθεί από την εποχή του Καποδίστρια, με σχεδιασμό του μηχανικού Σταμάτη Βούλγαρη, ενώ η νέα, που χωρίζεται από την παλαιά με την οδό  Αναστασίου Πολυζωίδη, απλώνεται μέχρι και τη διασταύρωση των δύο βασικών εισόδων, της Λεωφόρου Ασκληπιού και της Λεωφόρου Άργους-Ναυπλίου.
Η περιήγηση στην παλαιά πόλη είναι μια γοητευτική περιπέτεια, μια και είναι συγκεντρωμένα όλα τα πολιτιστικά στοιχεία-αξιοθέατα, από την αρχαία αλλά και τη νεότερη ελληνική ιστορία.
Η περιήγηση μπορεί να αρχίσει από την περίφημη «Πύλη της Ξηράς», που οικοδομήθηκε την ίδια εποχή με το Παλαμήδι, αν όμως σας αρέσει η περιπλάνηση, τότε η Βασιλέως Κωνσταντίνου, ο «Μεγάλος Δρόμος», είναι η αφετηρία για την αυθεντική ανακάλυψη του Ναυπλίου. Είναι ο πρώτος δρόμος στην Ελλάδα, που κατασκευάστηκε με τις κλασικές προδιαγραφές (πρωτοβουλία του Ιωάννη Καποδίστρια), που ήθελε δρόμους και πόλεις ίδιες με τις προδιαγραφές των ευρωπαϊκών.

shutterstock_149126069 shutterstock_147948842 shutterstock_177129857

Στην αρχή του μεγάλου δρόμου, εκεί που σήμερα συναντάται το άγαλμα του Όθωνα, χτίστηκε το σπίτι του, που είναι γνωστό ως «παλατάκι». Κάηκε το 1929. Στη συμβολή του «Μεγάλου Δρόμου» με την οδό Τερζάκη, βρίσκεται η πρώτη στην Ελλάδα Στρατιωτική Σχολή, ενώ στο τέλος του, στην Πλατεία Συντάγματος, υπάρχει ένα σπουδαίο κτήριο, το Βενετσιάνικο Οπλοστάσιο, που χτίστηκε το 1713. Από το 1930, φιλοξενεί το Αρχαιολογικό Μουσείο του Ναυπλίου.
Στη γωνία των οδών Συγγρού και Πλαπούτα, βρίσκεται το σπίτι του Άρμανσπεργκ, του επικεφαλής της Τριανδρίας των Αντιβασιλέων επί Όθωνος. Στη συνέχεια συναντάται το θαυμάσιο Δικαστικό Μέγαρο, ενώ νοτιότερα υπάρχει η οικία του Νικηταρά.
Ενδιαφέρον περιηγητικό έχει μια επίσκεψη στην Πλατεία των Τριών Ναυάρχων (Κόδριγκτον, Δεριγνύ και Χέυδεν). Στον ίδιο χώρο της πλατείας βρίσκεται το μνημείο του Δ. Υψηλάντη και γύρω της το κτίριο του πρώτου Ελληνικού Γυμνασίου, που χτίστηκε το 1833 και το πρώτο Φαρμακείο. Στην ίδια περιοχή υπάρχει και το κτίριο της πρώτης Ελληνικής Σχολής Ευελπίδων, που ιδρύθηκε το 1829.
Με χιλιάδες τόμους βιβλίων, έχει εγκατασταθεί η βιβλιοθήκη του Πολιτιστικού Συλλόγου «Παλαμήδης» στην οδό Αμαλίας. Ο δρόμος από τη βιβλιοθήκη οδηγεί στην Πλατεία Συντάγματος, όπου βρίσκονταν οι οικίες πολλών αγωνιστών του 1821. Στην ίδια περιοχή υπάρχουν διατηρητέα, το κτίριο του Παλαιού Βουλευτικού, που σήμερα φιλοξενεί το Ωδείο, το Τζαμί, το Μουσείο του Ναυπλίου και οι φυλακές Λεονάρδου. Μια επίσκεψη στο μουσείο του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος, στην Μητρόπολη του Ναυπλίου, όπου δολοφονήθηκε ο Καποδίστριας από τους Μαυρομιχάληδες το 1831, και στην Πινακοθήκη, θα γεμίσουν με εικόνες θαυμασμού κάθε επισκέπτη.
Η περιδιάβαση στην παλαιά αλλά και τη νέα πόλη του Ναυπλίου, έχει τη γοητεία του απροσδόκητου, του απρόβλεπτου, που όμως δένονται με μια αρμονική συνύπαρξη του παρελθόντος και του παρόντος, κοιτώντας συνεχώς προς ένα ελπιδοφόρο μέλλον, σ’ αυτό το κράμα της ομορφιάς και της αρμονίας, που κυριαρχεί στο «Ανάπλι», από τη μια άκρη του ως την άλλη.

shutterstock_166899389 shutterstock_134816819 shutterstock_119485921

Το Παλαμήδι
Αν η Ακροναυπλία έχει χάσει την αρχική μορφή της, το Παλαμήδι διατηρεί όλο το φοβερό του μεγαλείο. Οικοδομημένο στο ψηλό λόφο στα ανατολικά της Ακροναυπλίας σε ύψος 216 μέτρων συνδέεται με το μυθολογικό παρελθόν της εποχής. Ο λόφος υποτίθεται πως είχε οχύρωση στα προϊστορικά χρόνια. Το σημερινό όμως φρούριο αποτελεί δημιούργημα των Βενετών στις αρχές του 18ου αι. Βεβαιωμένο παραμένει μόνο πως στα βόρεια κράσπεδα του λόφου είχαν ταφεί Μυκηναίοι, όπως έδειξε η ανακάλυψη των πλούσια κτερισμένων λαξευτών τάφων.
Το φρούριο ορθώθηκε μέσα σε λίγο χρονικό διάστημα, αντικατοπτρίζοντας στην οχύρωσή του όχι μόνο τις απαιτήσεις της εποχής για μια αποτελεσματική άμυνα, αλλά και τα «ταραγμένα» οράματα των κατακτητών της περιοχής, που στήριξαν στα τείχη του την τελική επικράτησή τους. Κατασκευασμένο εκ νέου το Παλαμήδι με τα συγκροτήματα των οχυρών του και τους φοβερούς προμαχώνες του συγκεντρώνει όλα τα χαρακτηριστικά της εξέλιξης της οχυρωματικής αρχιτεκτονικής του 18ου αι. και δεν παύει να προκαλεί το θαυμασμό.
Μια ψηλή ανηφορική κλιμακωτή άνοδος, σκεπασμένη με θολωτή στέγη σε ορισμένα σημεία και ενισχυμένη με μικρές πολεμίστρες, οδηγούσε στο φρούριο από τη βορειοδυτική πλευρά. Σήμερα φθάνει κανείς άνετα από τον ασφαλτόδρομο, που φέρνει στην ανατολική του πλευρά.
Οι προμαχώνες του (τάπιες) άλλαζαν ονόματα ανάλογα με τους κύριους του. Ο ένας από τους προμαχώνες πήρε το όνομα του Προβλεπτή Σαγρέδου, ενώ η εκκλησία, που είχε κτιστεί στα 1712, ήταν αφιερωμένη στον Άγιο Γεράρδο Σαγρέδο. Οι προμαχώνες είναι σήμερα γνωστοί με τα αρχαιοελληνικά ονόματά τους. Στο χαμηλότερο σημείο είναι ο προμαχώνας «Αχιλλέας». Στον «Επαμεινώνδα» είναι εντοιχισμένα τουρκικά σύμβολα, ενώ κάτω από το «Θεμιστοκλή» ρίχτηκαν στο γκρεμό από τον τούρκο πασά οι Αρβανίτες, που είχαν έρθει να βοηθήσουν τους Τούρκους στην αντιμετώπιση του ξεσηκωμού των Ελλήνων την περίοδο των Ορλωφικών (1779). Απ’ αυτούς ονομάζεται μέχρι σήμερα η παραλία Αρβανιτιά. Στον «Μιλτιάδη» φυλακίστηκε ο Κολοκοτρώνης τη περίοδο της Αντιβασιλείας.
Ο καλύτερα διατηρημένος και ο ψηλότερος είναι ο προμαχώνας του Αγίου Ανδρέα, με το ομώνυμο εκκλησάκι, που αγναντεύει επιβλητικά την πόλη. Εδώ στεγαζόταν το Φρουραρχείο. Οι προμαχώνες συνδέονται μεταξύ τους με τείχος, εκτός από τον «Αχιλλέα» και τον «Μιλτιάδη», που συγκροτούν ανεξάρτητες ενότητες. Τα κελιά χρησιμοποιήθηκαν σαν φυλακές και τόπος εκτέλεσης των βαρυποινιτών μέχρι τα νεότερα χρόνια (1840 – 1920).

shutterstock_113799478 shutterstock_136082393

Το Μπούρτζι
Σημείο αναφοράς της πόλης του Ναυπλίου το Μπούρτζι είναι χτισμένο πάνω στο μικρό νησάκι των Αγίων Θεοδώρων.
Το πρώτο του όνομα ήταν Castello dello Soglio, δοσμένο από τους Ενετούς και χτίστηκε από τον Ιταλό μηχανικό Gabello το 1473. Η είσοδος του όρμου έκλεινε με κινητή αλυσίδα και το «Porto Gardena», το λιμάνι της αλυσίδας όπως ονομαζόταν, γινόταν ένα σίγουρο αγκυροβόλιο. Χρόνια μετά, το Μπούρτζι κατοικήθηκε από τους Δήμιους του Παλαμηδίου. Μπούρτζι στα τουρκικοαραβικά, σημαίνει νησί-φρούριο, ενώ παλαιότερα το νησάκι είχε το όνομα των Αγίων Θεοδώρων. Απέχει γύρω στα 300 μέτρα από τον λιμενοβραχίονα. Υπήρξε το κέντρο της άμυνας των Ελλήνων στην επιδρομή του Ιμπραήμ. Φρούραρχος της νησίδας διορίστηκε ο Δημήτρης Σαχτούρης, στις 11 Ιουνίου 1825. Στη δεκαετία του 1930 άλλαξε χρήση και έγινε κέντρο του Οργανισμού Τουρισμού. Στη δεκαετία 1960-1970 λειτούργησε σαν ξενοδοχείο πολυτελείας. Σήμερα, οι επισκέπτες του μπορούν να χαρούν πολλές μουσικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, γιατί το Μπούρτζι δεν είναι επισκέψιμο τον χειμώνα. Όμως, όταν βραδιάζει, το Μπούρτζι φωτισμένο, δεσπόζει στον Αργολικό Κόλπο, κρίκος μιας αλυσίδας, που συνδέει την Ελληνική Ιστορία του χτες, με το σήμερα, μέσα από μνήμες, καλές, κακές, αλλά πάντοτε έντονες και αληθινές.

Πηγή: Βικιπαιδεία

Share.

About Author

Αρχισυντάκτρια

Comments are closed.