Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΑΡΩΜΑΤΩΝ

0

Ακολουθώντας τα μονοπάτια του αρώματος οδηγηθήκαμε πολλούς αιώνες πριν, τότε που το άρωμα λατρευόταν από τους φαραώ, τους βασιλιάδες, τις γυναίκες, τους άνδρες, ακόμη και από τους ιερείς των ναών. Σύμφωνα με καταγραφές, το άρωμα αγαπήθηκε από όλους τους πολιτισμούς του κόσμου. Άλλοι πολιτισμοί λιγότερο και άλλοι περισσότερο μας έχουν αφήσει στοιχεία, που οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η παραγωγή αρώματος δεν είχε αφήσει κανέναν ασυγκίνητο. Από πού όμως ξεκίνησε η τέχνη του αρώματος και πως έφτασε στην Ευρώπη και την Γαλλία;

Η λατρεία του αρώματος στον αρχαίο κόσμο
Ο αρχαιολόγος Χάουαρντ Κάρτερ και ο λόρδος Κάρναρβον όταν το 1922 άνοιξαν τον τάφο του Τουταγχαμών ξεχύθηκε από μέσα μια μεθυστική μυρωδιά που τους καθήλωσε. Ήταν το κύφι, φημισμένο άρωμα που οι αρχαίοι Αιγύπτιοι παρασκεύαζαν από δεκαέξι διαφορετικά συστατικά και το προσέφεραν κάθε απόγευμα στο θεό Ρα. Η τέχνη του αρώματος, σύμφωνα με τους ειδικούς, ξεκίνησε από την αρχαία Αίγυπτο. Οι Αιγύπτιοι άλειφαν το σώμα τους με κανέλα και μέλι. Οι Πέρσες βασιλείς, πάλι, φορούσαν αρωματισμένα στεφάνια από μύρο, γιασεμί, βιολέτες και κόκκινα τριαντάφυλλα. Σύμφωνα με ευρήματα, οι Πέρσες ανέπτυξαν τη μέθοδο της συντήρησης των λουλουδιών. Αφού αποξήραιναν τα τριαντάφυλλα, τοποθετούσαν τα πέταλά τους σε αεροστεγή βάζα για να τα ανοίξουν σε εξαιρετικές περιπτώσεις.
www.ligotti.net traveltoeat.com-05 traveltoeat.com-01 traveltoeat.com-04
Στην αρχαιότητα τα αρώματα, τα οποία γινόταν βάσει φυσικών συστατικών, είχαν συνήθως μορφή διάφορων ειδών λαδιού και γαλακτωμάτων σώματος. Στην αρχή το δικαίωμα χρησιμοποίησης αρωματικών ουσιών είχαν μόνο οι ηγεμόνες και οι ευκατάστατοι πολίτες, με το πέρασμα του χρόνου όμως το δικαίωμα αυτό απέκτησαν και τα υπόλοιπα κοινωνικά στρώματα. Δυστυχώς, αυτό το οποίο είχε περιορίσει την χρήση του λιβανιού και των αρωματικών ουσιών ήταν η πολύ υψηλή τιμή τους, η οποία συνήθως ήταν ίδια με το ποσό, με το οποίο αγόραζαν το χρυσό ή τις πολύτιμες πέτρες.
Ο Αιγύπτιοι έβλεπαν τις αρχές της αρωματοποιίας λίγο διαφορετικά: γι΄ αυτούς ο δημιουργός των αρωμάτων ήταν ο θεός της σοφίας Θωθ, γνωστός ως προστάτης των μάγων και των θεραπευτών. Ο Θωθ μοιράσθηκε την μυστική γνώση των αρωματικών ουσιών με τους δικούς του ιερείς. Μόνο αυτοί είχαν το δικαίωμα προετοιμασίας των αρωματικών ουσιών και για αυτό έχαιραν μεγάλου σεβασμού.

traveltoeat.com-06
Υπάρχουν πολλά διηγήματα για ευωδιές, τα οποία μπορούμε να τα βρούμε όχι μόνο στις αρχές τις μυθολογίας, αλλά επίσης στην Παλαιά και στην Νέα Διαθήκη: η βασίλισσα του Σαββά προσέφερε αρωματικά έλαια στον βασιλιά Σολωμόντα, και οι Μάγοι της Ανατολής με την σειρά τους τα προσέφεραν στον νεογέννητο Χριστό. Αξίζει να αναφερθεί το όνομα της Μαρίας Μαγδαληνής, της αμαρτωλής από την Νέα Διαθήκη, η οποία αφού έπλυνε τα πόδια του Χριστού, τα σκούπισε με τα μαλλιά της και τα ένιψε με αρωματικά έλαια.

Η μετάδοση της αρωματοποιίας στους Ρωμαίους
Οι άνθρωποι ταύτιζαν τα αρώματα με μαγικές πρακτικές, διότι πίστευαν στην θεϊκή τους προέλευση. Οι Έλληνες πίστευαν ότι τα αρώματα δημιουργήθηκαν από την θεά Αφροδίτη, τις μυστικές συνταγές της οποίας έκλεψε και μετέφερε στους ανθρώπους μια υπηρέτριά της. Οι αρχαίοι Έλληνες σύνδεσαν το άρωμα με τη θρησκεία. Πολλά κείμενα κάνουν λόγο για την ευωδιά, που άφηναν πίσω τους οι θεοί όταν εμφανίζονταν. Στην Οδύσσεια, ο Όμηρος αναφέρει την πρακτική της επάλειψης των νεκρών με αιθέρια έλαια. Και στους γάμους οι ακόλουθες της νύφης φορούσαν κορώνες φτιαγμένες από υάκινθους. Στην αρχαία Ρώμη το άρωμα αγαπήθηκε πολύ, αφού οι Ρωμαίοι το χρησιμοποιούσαν σχεδόν παντού. Μυρωδιές αναδίδονταν από  ναούς και σπίτια, από άνδρες και γυναίκες, ακόμη και στα γεύματα τους οι Ρωμαίοι όταν σέρβιραν το φαγητό το συνόδευαν με αρωματισμένο νερό, για να ξεπλένουν τα χέρια τους.

traveltoeat.com-02 traveltoeat.com-06
Κατά τον 6ο αι., με τη διάδοση του ισλαμικού πολιτισμού, η χρήση των η χρήση των αρωμάτων θεωρήθηκε από τους μουσουλμάνους θρησκευτικό καθήκον. Ο Μωάμεθ διακήρυττε ότι «το μπάνιο και η χρήση αρωμάτων είναι υποχρεωτικά κάθε Παρασκευή για όλους τους άντρες» και υποσχόταν ότι ο Κήπος του Παραδείσου θα ευωδιάζει από τα πιο εξωτικά αρώματα του κόσμου. Το Μεσαίωνα οι Σταυροφόροι έφεραν από τις μακρινές Ινδίες και την Κίνα μυρωδάτα μπαχαρικά και διέδωσαν τις τεχνικές της απόσταξης. Οι αλχημιστές θησαύρισαν, επειδή υποτίθεται ότι τα αρώματα προστάτευαν από τις επιδημίες. Η Εκκλησία όμως τους έστελνε στην πυρά, αφού η χρήση των αρωμάτων ισοδυναμούσε με παράνομες σαρκικές απολαύσεις και ήταν ύποπτη για πρακτικές μαύρης μαγείας.

traveltoeat.com-01 traveltoeat.com-04
Έπρεπε να περάσει αρκετός καιρός για να ξαναρχίσει η Ευρώπη να φτιάχνει αρώματα. Το 1370 ο βασιλικός αλχημιστής του ουγγρικού θρόνου δημιούργησε για τη βασίλισσα Ελισάβετ ειδική λοσιόν με βάση το οινόπνευμα, η οποία πέρασε στην ιστορία ως το «Νερό της βασίλισσας της Ουγγαρίας». Το νερό αυτό εξασφάλισε την επιτυχία του λόγω της μοναδικής σύνθεσης του από άρωμα λεβάντα, μαντζουράνα, μέντα, ανθός πορτοκαλιού και λεμονιού. Αυτό που ενδιαφέρει είναι ότι το «Νερό της βασίλισσας της Ουγγαρίας» χρησιμοποιήθηκε όχι μόνο σαν άρωμα, αλλά και επίσης ως φάρμακο για διάφορες παθήσεις.
Τον 15ο και 16ο αι. την τέχνη την αρωματοποιίας επηρέασαν σε σημαντικό βαθμό μεγάλες γεωγραφικές ανακαλύψεις –Βάσκο ντε Γκάμα, Χριστόφορος Κολόμβος, Μαγγελάνος και άλλοι φημισμένοι ταξιδιώτες έφεραν από την Αμερική και από την Ινδία καινούρια υλικά με χαρακτηριστικό άρωμα: κακάο, βανίλια, βάλσαμο από το Περού, καπνό, πιπέρι, γαρίφαλο, κάρδαμο.
Στην αρχή, η Ιταλία ήταν η πρωταγωνίστρια στην παραγωγή των αρωμάτων –πρώτα από όλα λόγω των εμπορικών διασυνδέσεων των πόλεων της Χερσονήσου των Απεννίνων, που διατηρούσε με τις χώρες της Ανατολής και αργότερα με τον Νέο Κόσμο. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 16ο αι. στην Ιταλία οι μυστικές αλχημιστικές φόρμουλες άρχισαν να αντικαθίστανται με επιστημονικούς χημικούς τύπους. Τελειοποιήθηκε επίσης η διαδικασία αποστάξεως. Εκτός από αυτό, στην Βενετία ξεκίνησε η εμφάνιση όμορφων, χρωματιστών, γυάλινων φιαλιδίων με αρώματα, τα οποία αύξησαν ακόμα περισσότερο την σημασία και την τιμή των αρωματικών ουσιών. Μαζί με την φλωρεντιανή δυναστεία των Μεδίκων η γνώση της παραγωγής των αρωμάτων έφτασε και στην Γαλλία –μετά το γάμο της με τον Ερρίκο Βʼ η Αικατερίνη των Μεδίκων έφερε τους παλατινούς αρωματοποιούς της στο Παρίσι. O πιο γνωστός ήταν ο Renato Blanco, ο οποίος ονομαζόταν René le Florentin. Αυτός έμαθε στους Γάλλους τεχνίτες την τέχνη της δημιουργίας των αρωματικών αξεσουάρ. Οι συνταγές, σύμφωνα με τις οποίες φτιάχνονταν οι ευωδιές (και τα δηλητήρια) για την βασίλισσα, ήταν πολύ καλά προστατευμένες, ώστε να μην υποκλαπούν. Γι’ αυτό το λόγο το εργαστήριο του René le Florentin ήταν ενωμένο με τα βασιλικά δωμάτια μέσω κρυφών περασμάτων.

shutterstock_113089627 shutterstock_85480615 www.fineartlib.info-ThePerfumeMaker-RudolfErnst shutterstock_198159461

Η «αναγέννηση» του αρώματος
Στη Βρετανία την ανάπτυξη της αρωματοποιίας υποστήριξε η Ελισάβετ Α’. Ιστορικοί δηλώνουν ότι η βασίλισσα ενθάρρυνε τους υπηκόους να πειραματιστούν πάνω σε αυτόν τον τομέα και ότι δημιούργησε μόδα για αρωματισμένα γάντια (φήμες λένε ότι όταν έλαβε ως δώρα από τον Earl of Oxford ένα ζευγάρι αρωματισμένων γαντιών, όλες οι παλλακίδες του παλατιού ξόδεψαν περιουσίες για να αποκτήσουν τον ίδιο αρωματικό θησαυρό). Η αγγλική αρωματοποιία πέρασε στιγμιαία κρίση, λόγω της επανάστασης του 1640-1660 και της κυβέρνησης των πουριτανών, οι οποίοι απαγόρευαν την παραγωγή και την χρήση των αρωματικών ουσιών. Η καμπή σε αυτό τον τομέα έγινε με την αναγέννηση της μοναρχίας και το ανέβασμα στο θρόνο του Καρόλου Β’.
Η αρωματική τρέλα ξεκίνησε για τα καλά στην Γαλλία τον 17ο αι.. Με κάποια αρώματα πότιζαν σχεδόν τα πάντα: όχι μόνο τα ντυσίματα, αλλά και το εξοπλισμό γενικής χρήσης, τους χώρους και τα δωμάτια. Το Παρίσι έγινε το κέντρο παραγωγής των προϊόντων της αρωματοποιίας και το παλάτι των Βερσαλλιών θεωρήθηκε ως το «πιο αρωματισμένο παλάτι της Ευρώπης». Γαλλική πόλη, η οποία θεωρείτο ως δεύτερη, και όχι λιγότερο σημαντική, πρωτεύουσα της παγκοσμίας αρωματοποιίας έγινε το Grasse, η οποία μέχρι και σήμερα είναι φημισμένη για τα δικά της χωράφια με γιασεμί και τριαντάφυλλα. Την δυναμική ανάπτυξη της γαλλικής αρωματοποιίας διέκοψε για λίγο η Γαλλική Επανάσταση, αλλά στα χρόνια του Ναπολέοντα έγινε επιστροφή στην παραγωγή και στην χρήση των αρωματικών ουσιών.
Η αρωματοποιία θριάμβευσε κατά την εποχή της Αναγέννησης. Οι βασίλισσες και οι χωρικές φιλονικούσαν για τις συνταγές των πρώτων Ιταλών χημικών. Ξένοι αρωματοποιοί από την Ιταλία και την Ισπανία εγκαταστάθηκαν στο Παρίσι και έκαναν μόδα τα αρωματισμένα γάντια, γι’ αυτό οι Βερσαλλίες μοσχομύριζαν. Πίσω όμως από την ευωδιαστή κατάχρηση βασίλευε η «λίγδα», αφού ο βασιλιάς Ήλιος λέγεται ότι είχε να πλυθεί τέσσερα ολόκληρα χρόνια. Παρ’ όλα αυτά, το πρώτο σύγχρονο αρωματοποιείο δεν είναι γαλλικό. Ο Βρετανός αρωματοποιός Κριντ άνοιξε το 1760 έναν οίκο αρωμάτων στο Λονδίνο. Ο ίδιος οίκος μεταφέρθηκε στο Παρίσι το 1854.

Η σύγχρονη αρωματοποιία της Γαλλίας
Η σύγχρονη ιστορία του αρώματος εστιάζει κυρίως στη Γαλλία, αφού τα πιο πολύτιμα ιαματικά βότανα και αρώματα της εποχής εντοπίζονται στον γαλλικό Νότο, στο Μονπελιέ και στην Γκρας της Προβηγκίας. Ειδικά στην Γκρας καλλιεργούσαν μετά μανίας βιολέτες, λεβάντα, γιασεμιά, γαρύφαλλα και τριαντάφυλλα. Μέχρι σήμερα παραμένει αδιαφιλονίκητη πρωτεύουσα του αρώματος, αφού απασχολεί 2.000 άτομα και ο ετήσιος τζίρος της ανέρχεται σε 600 εκατομμύρια δολάρια, αντιπροσωπεύοντας το 6% της παγκόσμιας αγοράς.

πηγή: aroma-kolonia.yolasite.com

Share.

About Author

Comments are closed.