Η μοναδικότητα των ηφαιστιογενών κρασιών

0

shutterstock_171572570Σαντορίνη, Αίτνα και Βεζούβιος παραμένουν οι βασιλιάδες στην παραγωγή κρασιού σε όλο τον κόσμο.

Από τα πιο σπάνια, πιο ιδιαίτερα και πιο εύγευστα κρασιά στον κόσμο αναμφισβήτητα είναι τα κρασιά που προέρχονται από ηφαιστιογενείς περιοχές. Δεν είναι τυχαίο ότι από την αρχαιότητα υπάρχουν αναφορές σχετικά με την μοναδικότητα των κρασιών που προέρχονταν από ηφαιστιογενείς περιοχές. Τι είναι όμως αυτό που μετατρέπει τον οίνο σε «θεϊκό» νέκταρ; Τι είναι αυτό που κατατάσσει τα κρασιά αυτά ως τα γευστικότερα κρασιά του κόσμου; Μα φυσικά η σύσταση του υπεδάφους. Το ηφαιστιογενές έδαφος είναι υπεύθυνο για την ποιότητα του κρασιού αυτού. Τα ηφαιστειογενή εδάφη λόγω μάγματος είναι συμπαγή και η διεισδυτικότητα του ριζικού συστήματος είναι πολύ δύσκολη. Αν λάβουμε υπόψη και το νησιωτικό στοιχείο, με τους αέρηδες και τους υφάλμυρους υδροφόρους ορίζοντες, τότε τα κρασιά είναι αποτέλεσμα άθλων. Οι υψηλές ημερήσιες θερμοκρασίες και η υγρασία της νύχτας μαζί με τα μέταλλα και τα ιχνοστοιχεία που περιέχονται στο υπέδαφος, καθώς επίσης και οι συνθήκες ξηρού κλίματος, ευνοούν την ανάπτυξη της αμπέλου η οποία παράγει μοναδικής ποιότητας κρασί άριστα ισορροπημένο.

Σαντορίνη

shutterstock_98691356 shutterstock_139209056 shutterstock_171247781 shutterstock_112656587
Στη χώρα μας τα ηνία κρατάει η Σαντορίνη, η οποία παράγει ένα από τα σπουδαιότερα και παγκοσμίου φήμης κρασιά, το Ασύρτικο Σαντορίνης. Στο νησί της Σαντορίνης υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός αμπελοκαλλιεργητών, οι οποίοι εξάγουν αλλά και διοχετεύουν στην ελληνική αγορά το υπέροχο κρασί τους. Αυτή τη στιγμή παράγονται στο νησί περί της 36 ποικιλίες κρασιού.
Το ασύρτικο είναι μια σπάνια λευκή ποικιλία που ξεχωρίζει στη λεκάνη της Μεσογείου ως μια από τις σπουδαιότερες. Το κρασί που προέρχεται από το ασύρτικο δίνει κυρίως λευκά κρασιά, μερικά από τα οποία ωριμάζουν σε βαρέλι. Ωστόσο, ορισμένα γλυκά κρασιά παράγονται από λιαστό σταφύλι της ίδιας ποικιλίας. Η ποικιλία ασύρτικο συναντάται και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, όμως δεν μοιάζει γευστικά με το «νέκταρ» της Σαντορίνης. Παρόλα αυτά παραμένει ένα γευστικότατο και μεστό κρασί. Η ποικιλία ασύρτικο που βρίσκεται σε άλλες περιοχές, διατηρεί το φρέσκο και ορυκτώδη χαρακτήρα της ποικιλίας, αλλά παρουσιάζει εντονότερα πρωτογενή αρώματα φρούτων και λιγότερο πυκνή δομή. Η ιδιαιτερότητα της ποικιλίας αυτής έγκειται στο γεγονός ότι εστιάζει στη δομή, στο εκχύλισμα και στο γευστικό όγκο και λιγότερο στον αρωματικό χαρακτήρα του κρασιού.
Το ασύρτικο απευθύνεται σε άτομα που αναζητούν λευκά κρασιά με αντισυμβατικό, έντονο στυλ και εστιάζουν στη δομή και την πυκνότητα. Προσφέρει εντυπώσεις που ξεφεύγουν πολύ από το μέσο, «εμπορικά θελκτικό», ξηρό, λευκό κρασί, ενώ είναι πολύ φιλικό με το φαγητό, ιδίως με το ψητό ψάρι και τα θαλασσινά. Όλα τα ασύρτικα, τόσο τα δεξαμενής, όσο και αυτά που ωριμάζουν σε βαρέλι, παλαιώνουν ασφαλώς για πέντε ή ακόμα και δέκα χρόνια, μερικές φορές πολύ περισσότερο. Τα γλυκά ασύρτικα ευνοούνται ακόμη περισσότερο από το χρόνο αφού η πάροδος του χρόνου τα βελτιώνει περισσότερο. Η ποικιλία ασύρτικο είναι ευαίσθητη στον άνεμο, καλλιεργείται κυριολεκτικά υπό τη γη, με το χαρακτηριστικό κλάδεμα της γραφικής καλαθιάς (αμπελιά). Είναι απόλυτα προσαρμοσμένη στα ξηροθερμικά περιβάλλοντα.

Λέσβος

shutterstock_97349876 shutterstock_228822220
Αναζητώντας πληροφορίες για τα ηφαιστιογενή κρασιά, ανακάλυψα ότι και η Λέσβος διαθέτει υπέροχα ηφαιστιογενή κρασιά, τα οποία καλλιεργούνται με κέφι και μεράκι από τους αμπελουργούς δίνοντας εξαιρετικά αποτελέσματα στην αγορά του κρασιού. Η ερυθρή ποικιλία Χιδηριώτικο ή Καλλινιάτικο, που καλλιεργείται σε ηφαιστιογενές έδαφος δυτικά της Λέσβου, έχει πυκνό τσαμπί με ροζ ρόγες. Τα κρασιά της ποικιλίας αυτής χαρακτηρίζονται από αρώματα τριαντάφυλλου, φρούτα του δάσους, κανέλλα, ενώ ταυτόχρονα υπάρχει έντονη παρουσία ορυκτότητας, λόγω του ηφαιστιογενούς εδάφους που  προσφέρει μακρά επίγευση. Η ίδια ποικιλία παράγεται στο νησί και ως λευκό κρασί (blanc de noirs) με εξαιρετικά αποτελέσματα.

Καππαδοκία

shutterstock_230287726-nessa_flame
Σε υψόμετρο 1300 μέτρων, στα βάθη της Μικράς Ασίας, στο οροπέδιο της Καππαδοκίας, σε έκταση 5000 τ.χλμ. δεσπόζει μια έκταση σπάνιας ομορφιάς. Το οροπέδιο της Καππαδοκίας είναι αποτέλεσμα της έκρηξης 19 ηφαιστείων, τα οποία δημιούργησαν ένα εντυπωσιακό σύνολο γεωλογικών σχηματισμών. Δεν είναι τυχαίο εξάλλου ότι η Καππαδοκία ανήκει, από το 1985, στη λίστα των μνημείων παγκόσμιας Πολιτιστικής κληρονομιάς της Unesco.
Πέρασαν εκατομμύρια χρόνια για να αποκτήσει η περιοχή τις βαθιές κοιλάδες και τις πλαγιές ενώ τα φυσικά φαινόμενα, όπως οι πλημμύρες, οι βροχοπτώσεις αλλά και οι ισχυροί άνεμοι, σμίλεψαν και διαμόρφωσαν σιγά-σιγά τα συμπαγή πετρώματα σε κώνους, λόφους και καμινάδες. Ένα σύνολο από χιλιάδες μονόλιθους, άλλοτε μεμονωμένους κι άλλοτε σε συστάδες, που ορθώνονται ατενίζοντας περήφανα τον ουρανό, μαγνητίζοντας και σαγηνεύοντας τον επισκέπτη. Από τους πλέον γνωστούς και διάσημους σχηματισμούς είναι οι νεραϊδοκαμινάδες, κωνικού σχήματος, με ύψος που κάποιες φορές αγγίζει τα 40 μέτρα και με ένα χαρακτηριστικό «καπέλο» από βασάλτη στην κορυφή.

Πρώτοι οι Ασσύριοι, μετά οι Χετταίοι, στη συνέχεια οι Έλληνες και μετέπειτα οι Ρωμαίοι αντιμετώπισαν το κρασί ως τρόφιμο, ισάξιο του ψωμιού και του ελαιολάδου, αξιοποιώντας τον καρπό του αμπελιού με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Η άφιξη των μουσουλμάνων έφερε την απαγόρευση της κατανάλωσης αλκοόλ, όμως δεν ανέστειλε την παραγωγή κρασιού, η οποία διατηρήθηκε, λόγω των Ελλήνων και των Αρμενίων που ζούσαν στην περιοχή, ως το 1920. Στη μακραίωνη οινοπαραγωγική παράδοση της Καππαδοκίας, συνεισφέρει το ηφαιστειογενές terroir, το οποίο ζει και εξελίσσεται εδώ και 70 εκατομμύρια χρόνια. Η περιοχή είναι καλυμμένη από σχεδόν οριζόντια στρώματα ηφαιστειακής λάβας, στάχτης και τόφφων που έχουν πάχος αρκετές εκατοντάδες μέτρα. Έτσι, το ηφαιστειογενές έδαφος, εκτός από τη δημιουργία των χιλιάδων βραχοκολόνων, χρεώνεται και τη μοναδικότητα στην καλλιέργεια του αμπελιού και την ποιότητα του κρασιού. Και ευτυχώς, όπως και σε άλλα ηφαιστειογενή εδάφη, η καταστροφική μάστιγα της Ευρώπης, η φυλλοξήρα, δεν κατάφερε να επιβιώσει και ως εκ τούτου υπάρχουν σήμερα αμπέλια υπεραιωνόβια.

Από τις περίπου 1.000 γηγενείς ποικιλίες σταφυλιών που υπάρχουν στην Τουρκία, κάποιες καλλιεργούνται στην αμπελουργική ζώνη της Καππαδοκίας που εκτείνεται από το Νεβσεχίρ ως την Καισάρεια. Η συνεισφορά του ηπειρωτικού κλίματος με τους δριμείς χειμώνες και τα ηλιόλουστα καλοκαίρια, αλλά και το έδαφος σε συνδυασμό με την παρουσία του πηλού, είναι απολύτως σημαντικά. Το καλοκαίρι οι ηφαιστειακές πέτρες εμπλουτισμένες με νερό από τις βροχές του χειμώνα ποτίζουν τα αμπέλια δίνοντας στο μικροκλίμα της περιοχής μοναδική διάσταση.

shutterstock_155693495 shutterstock_112657007

Η λευκή ποικιλία Εμίρ ευδοκιμεί εδώ με ιδανικό τρόπο, δίνοντας κρασιά με προσωπικότητα, με αρώματα ανθέων και ορυκτών. Από τις αυτόχθονες ποικιλίες, όπως η ερυθρή Ουκούζγκουζου (το μάτι του βοδιού) με τις έντονες ανθοκυάνες και τον τανικό χαρακτήρα ξεχωρίζει και εντυπωσιάζει. Η ευκολία της λάξευσης των βράχων αξιοποιήθηκε περαιτέρω και δημιουργήθηκαν είτε φυσικές δεξαμενές οινοποίησης, είτε κάβες για ωρίμανση και παλαίωση των κρασιών σε θερμοκρασίες σταθερές που δεν ξεπερνούν τους 15-16 βαθμούς Κελσίου χειμώνα, καλοκαίρι.

Βεζούβιος
Ο Βεζούβιος, που βρίσκεται στις δυτικές ακτές της Ιταλίας και σε απόσταση 12 χλμ. από την Νάπολη, είναι ένα από τα ισχυρότερα ηφαίστεια που υπάρχουν στον κόσμο και ένα από τα πιο ισχυρά που υπάρχουν στις μέρες μας. Η πρώτη καταγεγραμμένη έκρηξη του ηφαιστείου ήταν το 79 μ.Χ. όπου και κατέστρεψε ολοσχερώς τρεις πόλεις της περιοχής, την Πομπηία, το Ηράκλειο και τις Σταβιές. Έκτοτε ο Βεζούβιος έχει εκραγεί το 1794, το 1872, το 1906 και τελευταία το 1944. Στη γύρω περιοχή, που είναι πυκνοκατοικημένη, συναντάμε ωραίους αγρούς, εκτός από την κορυφή του βουνού. Σε ύψος 1.180 μέτρα βρίσκουμε έναν μικρό εύφορο παράδεισο, ο οποίος στις πλαγιές του φιλοξενεί από αρχαιοτάτων χρόνων αμπέλια. Η ποιότητα των κρασιών από το βουνό Βεζούβιο ήταν γνωστή και καταγεγραμμένη από την αρχαιότητα. Οι αυτοκράτορες τις Ρώμης, καθώς επίσης και η ελίτ της κοινωνίας, απολάμβαναν τα μοναδικά αυτά κρασιά. Ένα από τα γνωστότερα κρασιά που προέρχεται από τις πλαγιές του βουνού είναι και το θαυμάσιο κρασί «Λάκριμα Κρίστι» (Δάκρυα του Χριστού). Το κρασί αυτό μπορείτε να το βρείτε σε μεγάλες και καλές κάβες. Η τιμή του είναι λίγο τσουχτερή όμως είμαι σίγουρη ότι δοκιμάζοντάς το θα εντυπωσιαστείτε.

Αίτνα
Τα κρασιά που προέρχονται από τους αμπελώνες της Αίτνας είναι από ακόμη μια περιοχή που ξεχωρίζει για την ποιότητα των κρασιών που παράγει. Η φαινομενικά «άγονη» περιοχή του ηφαιστείου προσφέρει εξαιρετικά αποτελέσματα. Στην περιοχή έσπευσαν σημαντικοί παραγωγοί κρασιού, οι οποίοι «στοιχημάτισαν» στο υπέδαφος και βγήκαν σίγουρα κερδισμένοι. Το ηφαιστιογενές υπέδαφος δημιουργεί τις ιδανικές συνθήκες καλλιέργειας της αμπέλου. Οι ποικιλίες Nerello Mascalese, Chardonnay, Cesanese d’Affile και Petit Verdot δίνουν εξαιρετικά κρασιά. Συγκεκριμένα το Guardiola αποτελεί αυτή τη στιγμή το πιο περιζήτητο Chardonnay στην Ιταλία. Το ομώνυμο Franchetti, με 40% Cesanese d’Affile και 60% Petit Verdot, αποδεικνύει τη δυναμική της Αίτνας και στις δύσκολες ποικιλίες.
Έχει ιδιαίτερη σημασία να σημειώσουμε ότι στην περιοχή υπάρχει ένας παραγωγός ο οποίος, αξιοποιώντας στο έπακρο τις δυνατότητες του βουνού, δημιούργησε δύο σειρές κρασιών τη Magma και τη Munjebel. Η παραγωγή των κρασιών αυτών γίνεται μόνο σε αμφορείς και δεν χρησιμοποιεί καθόλου πρόσθετα. Επίσης, από τις «Μαύρες πλαγιές της Αίτνας» παράγεται και ένα ακόμη εξαιρετικό κρασί, το Αμπελοτόπι Guardiola. Είναι σίγουρο ότι το Αμπελοτόπι Guardiola, απλά θα σας συγκλονίσει. Και επειδή ξέρω ότι οι περισσότεροι από εσάς αγαπάτε το καλό κρασί, σας το προτείνω ανεπιφύλακτα. Όπως επίσης και το κρασί που προέρχεται από την ποικιλία Nerello Mascalese και από αμπέλια 100 ετών. Η γεύση του είναι απλά μοναδική. Στο κατόπι των πρωτοπόρων, έρχονται οι Corvo, Gulfi, Planeta, Regeleali και Tasca d’Almerita: παραδοσιακά, δυνατά ονόματα του νησιού, τα οποία δεν θα μπορούσαν να μείνουν έξω από την ανταπόκριση του κόσμου στη διαφορετικότητα και τη μοναδικότητα των κρασιών της Αίτνας.

Share.

About Author

Αρχισυντάκτρια

Comments are closed.