Φολέγανδρος, το νησί της χαλάρωσης και της ηρεμίας

0

Η ονομασία Πολύκανδρος σίγουρα θα είναι άγνωστη στους περισσότερους από εσάς. Η Πολύκανδρος δεν είναι άλλη από την πανέμορφη Φολέγανδρο. Το όμορφο αυτό νησί των Κυκλάδων βρίσκεται μεταξύ της Σίκινου και της Μήλου και απέχει μόλις 22 μίλια από τη Σαντορίνη.

shutterstock_141919312Η Φολέγανδρος έχει συνολικό μήκος 13 χλμ. και πλάτος μόλις 1,1 χλμ. ενώ στο μέσω του παρουσιάζει ένα ισθμό τον οποίο αποκαλούν «πόρτα», με δύο εκατέρωθεν κολπίσκους, τους Βαθύ και Πλάκα, που τη χωρίζουν σε δύο ισομήκη ορεινά και άδενδρα τμήματα. Οι ακτές της είναι κυρίως απόκρημνες και σχηματίζουν πολλά ακρωτήρια όπως το Καστέλι, ο Κυπάρισσος, η Ασπρόπουντα που φέρει Φάρο, ο Βιτσέντζος, η Γκρότα, το Λιβάδι, το Λιβαδάκι κ.ά. Οι κάτοικοι του νησιού είναι περίπου 650. Οπότε εάν ψάχνετε ένα νησί που θα σας προσφέρει χαλάρωση και ξεκούραση, τότε η Φολέγανδρος σίγουρα θα σας ικανοποιήσει. Δεν είναι τυχαίο ότι έχει χαρακτηριστεί από τους ξένους τουρίστες ως «the island of peace».

Το νησί έχει τρεις μεγάλους οικισμούς. Πρωτεύουσα είναι η Χώρα (ή πόλη Φολέγανδρος), με 316 κατοίκους, χτισμένη στην ανατολική πλευρά, σε ύψωμα 200μ. Ο άλλος οικισμός είναι η Άνω Μεριά, η οποία βρίσκεται βορειότερα με πληθυσμό 291 κατοίκων και αποτελεί το πιο παραδοσιακό κομμάτι του νησιού. Η Άνω Μεριά είναι ο αγροτικός οικισμός με τα σπίτια να βρίσκονται σε απόσταση μεταξύ τους και να δημιουργούν τις λεγόμενες «Θεμονιές». Μικρότεροι οικισμοί είναι ο «Πετούσης», και το λιμάνι του νησιού που ονομάζεται Καραβοστάσης, και τέλος, η παραλία της Αγκάλης.

Το κύριο χαρακτηριστικό του νησιού είναι οι ατελείωτες ξερολιθές, που έχουν φτιαχτεί ανά τους αιώνες από τους κατοίκους του νησιού, προκειμένου να επιτύχουν βαθμίδες στην ηλιόλουστη πλαγιά του εδάφους ώστε να είναι σε θέση να καλλιεργήσουν σιτηρά.

shutterstock_149562437

shutterstock_133723802

shutterstock_158011979                           shutterstock_153901544

shutterstock_81024478Η Χώρα, κλειστή στην κυκλοφορία των αυτοκινήτων και μοτοσικλετών, έχει ένα μοναδικό «κέντρο» με τρεις πλατείες στην σειρά με δέντρα, όπου κάτω από την σκιά τους μπορείτε να απολαύσετε ένα ποτό ή φαγητό σε μια ήσυχη και ρομαντική ατμόσφαιρα. Από το απαλό αεράκι που διέρχεται από τα στενά, μπορεί να νιώσετε το άρωμα των δέντρων της λεμονιάς ή του εξαιρετικού ψωμιού που φτιάχνουν. Μπουκαμβίλιες και ιβίσκοι χρωματίζουν τα μικρά ξύλινα μπαλκόνια γύρω από το Κάστρο (ΧΙΙΙ αιώνας). Η εκκλησία της Παναγίας, στην κορυφή του λόφου, προσφέρεται για μια ωραία βόλτα και για το υπέροχο ηλιοβασίλεμα με θέα την Χώρα. Επίσης, η περιοχή του Κάστρου, ένα μικρό φρούριο που κατασκευάστηκε από τους Ενετούς το 1210-ένα μικρό χωριό μέσα στη Χώρα, θα σας ταξιδέψει πίσω στο Μεσαίωνα. Το χωριό της Άνω Μεριάς είναι ανάμεσα σε καλλιεργημένα χωράφια και «ξερολιθιές». Εκεί μπορείτε να βρείτε το τυπικό «καφενείο», ταβέρνες καθώς επίσης και το φολκλορικό μουσείο, ανοιχτό 10:00 έως 18:00. Το λιμάνι του νησιού, ο Καραβοστάσης, διαθέτει επίσης λίγα καταστήματα και εστιατόρια και φιλοξενεί πολλά ξενοδοχεία.

Το νησί γενικά είναι ιδιαίτερα πετρώδες και διαθέτει απότομες ακτές. Γι’ αυτό και οι αρχαίοι Έλληνες την αποκαλούσαν «σιδηράν». Κυριότερες κορυφές είναι στο ΝΑ. τμήμα ο Άγιος Ελευθέριος (415μ.), της Παναγίας (365μ.), ο Τρούλος (312μ.), ο Ορθόνικας (305μ.) και στο ΒΔ. το Μεροβίγλι (310μ.) και ο Προφήτης Ηλίας (285μ.). Η σημαντικότερη κοιλάδα καλούμενη «Λιβάδι» βρίσκεται στο νότιο τμήμα.

Μεγάλοι ποταμοί δεν υφίστανται αλλά μόνο χείμαρροι που καλούνται από τους ντόπιους ποταμοί όπως σ’ όλες τις Κυκλάδες. Πηγές υπάρχουν ελάχιστες και οι ανάγκες ύδρευσης καλύπτονται από στέρνες αποθήκευσης όμβριων υδάτων.

Το ανάπτυγμα των ακτών της φθάνει περίπου τα 32 χλμ. και παρουσιάζουν πλούσια εναλλαγή ακρωτηρίων όρμων και παραλιών. Σημαντικότεροι όρμοι είναι αυτοί περί τον ισθμό του Καραβοστάση στην νότιο-ανατολική ακτή και της Αγκάλης ή Βαθύ στη ΝΔ. ακτή. Κυριότερα ακρωτήρια είναι το ακρωτήριο Κυπαρίσσι και το ακρωτήριο Κάστελλος στο βόρειο τμήμα και Ασπροπούντα ΝΔ. του βορείου τμήματος.

shutterstock_148232216

shutterstock_140274007Ο θεός Αίολος σίγουρα είχε το σπίτι του στις Κυκλάδες. Οπότε σίγουρα και η πανέμορφη Φολέγανδρος δεν θα μπορούσε να αποτελεί εξαίρεση στον κανόνα, που θέλει τα νησιά αυτά να «μαστιγώνονται» από δυνατούς ανέμους. Δυνατοί βόρειοι άνεμοι σαρώνουν το νησί σχεδόν όλη τη διάρκεια του έτους. Χαρακτηριστικό στοιχείο της έντασής τους είναι η κλίση που έχουν λάβει τα δέντρα του νησιού προς το νότο. Ειδικά το χειμώνα οι άνεμοι είναι τόσο δυνατοί που εμποδίζουν ακόμα και την προσέγγιση από τα πλοία της γραμμής. Αυτό το στοιχείο έχει αρνητική επίδραση στην προοπτική κατασκευής διαφόρων εγκαταστάσεων –ιδίως λιμενικών και γεωργικών.

Για την προστασία των καλλιεργειών τους, οι κάτοικοι, έχουν κατασκευάσει αναβαθμούς, ενώ για την προστασία των οπωροφόρων, έχουν κατασκευάσει κυκλικά τοιχία ανά δέντρο. Οι νότιοι άνεμοι σπανίζουν στο νησί. Πιο συχνά δημιουργούνται την άνοιξη. Όταν συμβαίνει αυτό, συνοδεύονται από ομίχλη, η οποία είναι εντονότερη στη στεριά απ’ ότι στη θάλασσα. Γενικά, το κλίμα είναι ξηρό και οι βροχές είναι εξαιρετικά λίγες.

shutterstock_162055634

 

Η ιστορία της Φολεγάνδρου

Η ιστορία της Φολεγάνδρου αρχίζει από πολύ παλιά και συνήθως παρακολουθεί την κοινή ιστορία των Κυκλάδων. Η πρώτη αναφορά στο νησί γίνεται στην ελληνική μυθολογία, όπου αναφέρεται ότι πρωτοκατοικήθηκε από βοσκούς της Δυτικής Ελλάδας που έψαχναν για βοσκότοπους. Και φυσικά, επειδή οι βοσκοί αυτοί ήταν άντρες, το νησί ονομάστηκε Πολύανδρος. Απόηχος αυτής της πανάρχαιης ονομασίας είναι η μεταξύ των ναυτικών, ονομασία του νησιού ως Πολύκαντρο. Ως πρώτους κατοίκους αυτού του τόπου η ιστορία αναφέρει του Κάρες από την Μικρά Ασία.

shutterstock_126765626

Σε συνέχεια, η μυθολογία μας λέει ότι στο νησί ήρθαν οι Μινωΐτες Κρήτες, με οδηγό τους το γιο του βασιλιά της Κρήτης Μίνωα Φολέγανδρο, το όνομα του οποίου πήρε το νησί στους κατοπινούς χρόνους. Είναι γνωστό από ιστορικά κείμενα ότι το νησί αποτελούσε καταφύγιο καταδιωκομένων από την Κρήτη. Μία άλλη εκδοχή των μελετητών παρουσιάζει την εκδοχή ότι η Φολέγανδρος οφείλει το όνομά της στους Φοίνικες. Οι Φοίνικες, ξακουστοί έμποροι στα πρώτα χρόνια της 1ης χιλιετίας π.Χ., χρησιμοποιούσαν το νησί ως αγκυροβόλιο και σταθμό στις εμπορικές τους εξορμήσεις σε όλη την Μεσόγειο και το ονόμαζαν «phelekgundari», όνομα που σημαίνει στη γλώσσα τους «πετρώδης γη», όρος που αποδίδει επακριβώς την μορφολογία του νησιού. Άλλωστε, «σιδηρά γη», εξαιτίας της τραχύτητας του εδάφους της την αποκαλεί και ο αρχαίος συγγραφέας Άρατος.

Από επιγραφές που βρέθηκαν στη νήσο οι κάτοικοι κατά την ιστορική περίοδο πρέπει να ήταν Δωριείς από τη Σαντορίνη του γένους των Αιγιδών.

Το 425 π.Χ. φέρεται να έχει ήδη κυριευθεί και να ήταν υποτελής των Αθηναίων, καταβάλλοντας ετήσιο φόρο 2.000 δραχμών, σύμφωνα με επιγραφή που βρέθηκε στην Ακρόπολη των Αθηνών. Δεύτερη ιστορική αναφορά προέρχεται από επιγραφή που βρέθηκε στους Δελφούς παρά τον θησαυρό των Σιφνίων, του 4ου – 3ου αιώνα π.Χ. που φέρεται η Φολέγανδρος να συνέβαλλε οικονομικά στην επισκευή του ναού του Απόλλωνα, ή να αποτελούσε αποικία που ιδρύθηκε κατ΄ εντολή του μαντείου.

Οι Ρωμαίοι χρησιμοποίησαν τη νήσο ως τόπο εξορίας. Επί Φραγκοκρατίας η Φολέγανδρος ανήκε στο Δουκάτο του Αιγαίου. Την κατέκτησε ο ιδρυτής του Δουκάτου Μάρκος Σανούδος το 1212 και ανέγειρε μεγάλο οχυρό φρούριο στο ψηλότερο σημείο της Χώρας, όπου και η αρχαία πόλη. Η νήσος έμεινε υπό την κυριαρχία των Ενετών μέχρι το 1566, όταν και ερημώθηκε από τους Τούρκους πειρατές. Το 1617 οι Τούρκοι κατέλαβαν και εξουσίαζαν τη νήσο οριστικά μέχρι το 1821, ενώ το 1715 η Φολέγανδρος υπέστη λεηλασία και ερήμωση από τον πασά Τζανούμ Χότζα που υποδούλωσε τους κατοίκους της.

 

Οι εκκλησίες του νησιού

shutterstock_147457835

Στη Φολέγανδρο υπάρχουν πολλές, κυρίως μικρές, εκκλησίες και πάρα πολλά ξωκλήσια. Η πιο γνωστή εκκλησία είναι η Παναγιά, η οποία βρίσκεται απέναντι από το Γυμνάσιο στην περιοχή της Χώρας. Σε όλο το νησί ο επισκέπτης θα συναντήσει πάρα πολλά μικρά ξωκλήσια. Σε αρκετά από αυτά η πρόσβαση γίνεται με μεταφορικό μέσο, ενώ σε άλλα η προσέγγιση γίνεται μόνο με τα πόδια. Μερικά από αυτά τα ξωκλήσια είναι ο Άγιος Σάββας, η Αγία Βαρβάρα, οι Άγιοι Πάντες και ο Άγιος Σπυρίδωνας.

 

Τουριστικά αξιοθέατα

Γνωστές παραλίες στο νότιο και δυτικό τμήμα είναι το Λιβάδι το Λιβαδάκι, το Αμπέλι, το Δένδρο και το Αυλάκι. Στο νότιο το Λατινάκι και το Κάτεργο. Επίσης, δίπλα στο νοτινό όρμο της Αγκάλης, βρίσκονται τρεις παραλίες, Φυρά, Γαλύφος και Άγ. Νικόλαος. Στο λιμάνι βρίσκεται η παραλία του Καραβοστάση και λίγο ανατολικότερα η Βάρδια. Βορεινά, βρίσκονται οι παραλίες του Σερφιώτικου, της Λυγαριάς και του Αϊ Γιώργη. Οι ξενοδοχειακές υποδομές τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί πολύ, χωρίς όμως να επηρεάζουν το παραδοσιακό «χρώμα» του νησιού. Υπάρχουν καταλύματα για όλα τα γούστα και βαλάντια, στην Χώρα, τον Καραβοστάση, την Αγκάλη και την Άνω Μεριά. Η Φολέγανδρος είναι μοναδικό δείγμα νησιού των Κυκλάδων με πλατείες στην διαμόρφωση της Χώρας. Επίσης, είναι γεμάτη με εκκλησίες και εξωκλήσια, από τις οποίες ξεχωρίζει η εκκλησία της Παναγίας, σκαρφαλωμένη στο βουνό δίπλα στην Χώρα, προσβάσιμη μόνο με τα πόδια. Οι συγκοινωνίες στο νησί γίνονται με λεωφορεία, συνδέοντας τον Καραβοστάση με την Χώρα, την Αγκάλη και την Άνω Μεριά. Το καλοκαίρι μπορεί κάποιος να κάνει και το γύρω του νησιού με καραβάκια ή να επισκεφτεί με αυτό κάποιες δυσπρόσιτες παραλίες.

 

Παραδοσιακά εδέσματα

Παραδοσιακά φαγητά είναι τα ματσάτα, που είναι τοπικά μακαρόνια και σερβίρονται συνήθως με κόκκορα κοκκινιστό, κατσίκι κοκκινιστό ή σουτζουκάκια, καθώς και η καρπουζένια, γλυκό από καρπούζι, μέλι και σουσάμι (παστέλι) ψημένο στον φούρνο. Στην Φολέγανδρο, υπάρχει και τοπική τυροκομία με διάφορα τυριά όπως το σουρωτό (φρέσκο αιγοπρόβιο τυρί), το ξινότυρο, το ανθότυρο και το «σκέτο» τυρί, ένα σκληρό τυρί που συνοδεύει ιδανικά τα ματσάτα.

 

Παραλίες  Φολεγάνδρου

shutterstock_130796894  shutterstock_80927695

Η Φολέγανδρος έχει όμορφες παραλίες, μερικές από τις οποίες λιγότερο προσβάσιμες: θα χρειαστεί να περπατήσετε λίγο, ή να νοικιάσετε κάποια βάρκα. Οι παραλίες που μπορείτε να φτάσετε με το αυτοκίνητο είναι οι: Καραβοστάση, Λατινάκι, Αγκάλη – μια από τις ωραιότερες παραλίες.

Σας προτείνουμε να πάρετε ένα χάρτη του νησιού, που να αναγράφει τα δρομολόγια των λεωφορείων από και προς τη Χώρα, και πάντα να έχετε μαζί σας νερό και φαγητό. Από τον Καραβοστάση μπορείτε να πάτε Βάρδια, Λατινάκι, Βιτζέντσου, Πουντάκι, Άγιο Νικόλαο και στην παραλία του Λιβαδιού όπου υπάρχει και το κάμπινγκ.

Στον Καραβοστάση θα βρείτε μια μεγάλη παραλία με βότσαλα, μια παραλία Ανατολικά από το λιμάνι και μικρές παραλίες προς το Λιβάδι. Από την Άνω Μεριά μπορείτε να περπατήσετε 40 έως 90 λεπτά για να φτάσετε σε άλλες παραλίες, μεταξύ των οποίων του Αγίου Γεωργίου, στα Βόρειοανατολικά.

Το περπάτημα σε αυτό το νησί είναι αναζωογονητικό, η φύση με τα αρώματά της καθώς και η ησυχία είναι πραγματικά μοναδικά. Την άνοιξη και στις αρχές του καλοκαιριού το νησί είναι πλούσιο σε κάπαρη, λουλούδια, θυμάρι και ρίγανη.

 

4Διαμονή

Στη Φολέγανδρο υπάρχουν ξενοδοχεία και ενοικιαζόμενα δωμάτια στον Καραβοστάση, τη Χώρα, την Αγκάλη και την Άνω Μεριά. Είναι απολύτως αναγκαίο να κάνετε κράτηση τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο. Γενικά τα δωμάτια και οι υπηρεσίες που προσφέρουν είναι αρκετά ικανοποιητικά, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των ξενοδοχείων είναι καινούρια και πολλά από αυτά έχουν χτιστεί τα τελευταία 5 χρόνια. Στο Λιβάδι υπάρχει επίσης ένα οργανωμένο κάμπινγκ.

 

Speedrunner_IIΠώς να φτάσετε

Η Φολέγανδρος είναι κύρια στάση της γραμμής Πειραιάς – Μήλος – Σαντορίνη, και έχει επίσης συχνά δρομολόγια πλοίων και super-jet για Πάρο, Μύκονο, Ίο και την κοντινή Σίκινο. Σκεφτείτε επίσης να πετάξετε απευθείας στην Σαντορίνη και να πάρετε πλοίο από εκεί.

Τα δρομολόγια των πλοίων δυστυχώς δημοσιεύονται πολύ αργά με αποτέλεσμα να είναι δύσκολο να προγραμματίσετε νωρίς το ταξίδι σας.

 

3bΜετακινήσεις – ενοικιάσεις οχημάτων

Το λεωφορείο είναι το βασικό μεταφορικό μέσο του νησιού, για να σας μεταφέρει είτε προς το λιμάνι ή στα διάφορα μονοπάτια που οδηγούν στις παραλίες.

Αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες ενοικιάζονται στην Χώρα. Επίσης, για να φθάσετε στις διάφορες παραλίες υπάρχουν μικρά αλιευτικά σκάφη που αναχωρούν καθημερινά από το λιμάνι του Καραβοστάση.

πηγή: wikipedia

Share.

About Author

Αρχισυντάκτρια

Comments are closed.