Ούζο, το αγαπημένο ποτό του καλοκαιριού

0

Ένα από τα πιο αγαπημένα ποτά των Ελλήνων το καλοκαίρι είναι το ούζο. Με παρέα, ή μοναχοί μας, συχνά απολαμβάνουμε δίπλα στο κύμα το αγαπημένο μας ποτό, συνοδεία πολλών εκλεκτών μεζέδων. Καλαμαράκια, χταποδάκι, γαριδούλες, ντοματούλα, τυράκι και πολλά άλλα είναι μερικά από τα εκλεκτά συνοδευτικά του ούζου. Πόσες φορές δεν έχετε απολαύσει με την παρέα σας αυτό το υπέροχο ποτό! Πότε, όμως, εμφανίστηκε το ούζο στην Ελλάδα και από ποιους;

shutterstock_130142633Σύμφωνα με λαογραφικές πηγές, το ούζο ήταν γνωστό στους Έλληνες από την βυζαντινή περίοδο. Αργότερα, επί τουρκοκρατίας, έγινε ευρέως γνωστό στην Μέση Ανατολή αλλά και σε όλη την οθωμανική επικράτεια.

Η Ελλάδα έχει κατοχυρώσει από το 1989, την ονομασία ούζο, ως ελληνικής προέλευσης ποτό. Ωστόσο, η σύσταση του ούζου είναι πανευρωπαϊκά διαδεδομένη και έχει κερδίσει τις καρδιές πολλών λαών. Και η Γαλλία και η Ιταλία και η Ισπανία και η Πορτογαλία και οι χώρες τις Μέσης Ανατολής δείχνουν ιδιαίτερη «αδυναμία» στο δικό τους ούζο.

Στην Ελλάδα η παραγωγή του ούζου αυξήθηκε και εξαπλώθηκε μετά την ανεξαρτησία της χώρας από τους Οθωμανούς.

Το τελετουργικό απόλαυσης του ούζου είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστικό, έντονα μεσογειακό και σφραγισμένο από το φως, τον ήλιο και τις έντονες γεύσεις. Βρήκε την πρώτη του ανάπτυξη στα παραδοσιακά ουζερί, στα οποία για χρόνια σύχναζαν μόνο άντρες. Στη γευστική του συνοδεία δεν επικράτησε σταθερή γραμμή κι έτσι υπήρχαν ανέκαθεν δύο τάσεις: το ούζο με μία μικρή «ποικιλία» μεζέδων σερβιρισμένων στο ίδιο μικρό πιάτο να λειτουργεί ως ορεκτικό, ή με μια ατέλειωτη παρέλαση περίτεχνων μεζέδων να υποκαθιστά ένα πλήρες γεύμα. Πυλώνες του τελετουργικού είναι η παρέα, η χαρούμενη διάθεση, η κοινή συμμετοχή στην απόλαυση και η κοινότητα στην απόλαυση των πάντων, ενώ το ούζο και οι μεζέδες είναι η ραχοκοκαλιά του τελετουργικού. Ο υψηλός αλκοολικός βαθμός του ούζου ορίζει ότι οι γεύσεις, που θα το συνοδεύσουν, πρέπει να είναι έντονες, ενώ σε συνεργασία με τον ορεκτικό γλυκάνισο και το χαρακτηριστικό του άρωμα καθορίζουν τα χαρακτηριστικά τους. Οι αλμυρές, όξινες, ιωδιούχες και πικάντικες γεύσεις είναι αυτές που ταιριάζουν περισσότερο με το ούζο, ενώ τα ψάρια και τα θαλασσινά τού ταιριάζουν σαφώς περισσότερο από τα κρεατικά. Το ούζο πρέπει να πίνεται νερωμένο σε αναλογία περίπου ένα μέρος ούζο και δύο μέρη νερό, για να αναδεικνύονται καλύτερα τα αρωματικά και γευστικά χαρακτηριστικά του, αλλά και για την επίτευξη καλύτερης γευστικής αρμονίας με τους μεζέδες, που το συνοδεύουν. Δεν πρέπει όμως να προσθέτουμε ποτέ παγάκια γιατί «μουδιάζουν» την έκφραση των αρωματικών ουσιών, αλλά και αλλοιώνουν τη γεύση του ούζου όταν λιώνουν. Το σωστό είναι να αραιώνουμε το ούζο με σκέτο, καλά παγωμένο νερό.

shutterstock_57916084

shutterstock_32897152Το καλό ούζο είναι ένα απόλυτα ασφαλές ποτό. Αν καταναλώνεται με σεβασμό και προσοχή και πάντα με ομοιομορφία στο ρυθμό κατανάλωσης των μεζέδων, δεν προκαλεί μέθη, ούτε ενοχλεί ο υψηλός αλκοολικός βαθμός του. Αυτό που «πειράζει» είναι η ζάχαρη που περιέχουν αρκετά ούζα, διότι καθυστερώντας την απορρόφηση της αιθανόλης (αλκοόλ) ξεγελάει τον πότη κάνοντάς τον να πίνει μεγαλύτερες ποσότητες. Προβλήματα προκαλούνται επίσης όταν ούζα χαμηλής ποιότητας δεν είναι αρωματισμένα με γλυκάνισο ή φυσική ανηθόλη: η χημική ανηθόλη περιέχει βλαβερά στοιχεία που προκαλούν μέθη, ζάλη και αφόρητο πονοκέφαλο την επομένη.

Στην Ελλάδα έχουν ξεχωρίσει ιδιαίτερα για την ποιότητα του ούζου τους ορισμένες περιοχές, όπως είναι η Λέσβος, ο Τύρναβος και η Καλαμάτα. Η ποιότητα του ούζου, που έβγαινε από τα αποστακτήρια των περιοχών αυτών έκανε περιζήτητο το ούζο ανά την ελληνική επικράτεια και όχι μόνο. Ο αριθμός των εξαγωγών ούζου σε όλο τον κόσμο δεν είναι καθόλου ευκαταφρόνητος. Στο εξωτερικό, τόσο το κονιάκ Μεταξά, όσο και το ούζο μας έχουν αγαπηθεί και έχουν ξεχωρίσει μεταξύ πολλών άλλων ποτών.

Η ονομασία προέλευσης του ούζου

Η προέλευση της ονομασίας του ούζου δεν είναι γνωστή με απόλυτη σιγουριά. Εικάζεται ότι η ονομασία προέρχεται από το εξής περιστατικό: Μία εταιρεία εξήγαγε το ποτό στη Μασσαλία και στα κιβώτια της εξαγώγιμης παρτίδας αναγραφόταν η φράση «uso Massalia», δηλαδή «προς χρήση στη Μασσαλία». Για κάποιους λόγους η φράση αυτή έγινε συνώνυμη του καλής ποιότητας ούζου, και στη συνέχεια η λέξη «Μασσαλία» έφυγε και έμεινε η λέξη uso = ούζο, που στο εξής χαρακτήριζε το ποτό.

Μια λαϊκή παράδοση του Τυρνάβου λέει ότι επί τουρκοκρατίας έφτασε εκεί ένας Οθωμανός γιατρός ο Σταυράκ Μπέης. Στην πόλη τότε έπιναν ένα ποτό που έμοιαζε με το ούζο και το έλεγαν μεταβρασμένο Ρακί. Ο Σταυράκ μπέης βρέθηκε κάποια μέρα στο σπίτι του πρόκριτου Αντώνη Μακρή, με τον οποίο διατηρούσε φιλία. Τον συμβούλεψε να προσθέσει στο απόσταγμα κι άλλη επιπλέον ουσία, το οποίο κι έκανε. Ο Μακρής μόλις δοκίμασε το νέο απόσταγμα του άρεσε και φώναξε «μωρέ τι είναι τούτο, ούζο Μασσαλίας» εννοώντας με την λέξη ούζο ότι ήταν εκλεκτή ποιότητα και έτσι επικράτησε η ονομασία ούζο.

shutterstock_57916066Η παρασκευή του ούζου

Το ούζο είναι μείγμα αιθανόλης (οινοπνεύματος), νερού και διάφορων αρωματικών βοτάνων, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται πάντα ο γλυκάνισος. Το ούζο, σε αντίθεση με το τσίπουρο, είναι συνήθως μόνο σε μικρό ποσοστό προϊόν απόσταξης σταφυλιών. Σύμφωνα με τη νομοθεσία, το ποσοστό αυτό είναι τουλάχιστον 20%. Ωστόσο παράγονται και ούζα, που είναι προϊόντα απόσταξης και σε μεγαλύτερα ποσοστά.

Η απόσταξη γίνεται σε ειδικά αποστακτήρια (καζάνια), τα οποία είναι κατά προτίμηση φτιαγμένα από χαλκό. Μετά την ανάμειξη των συστατικών ακολουθεί το «βράσιμο» του μίγματος, περισσότερες από μία φορές. Το τελικό προϊόν έχει συνήθως ανάμεσα σε 40 και 50 αλκοολικούς βαθμούς.

shutterstock_57916066

Share.

About Author

Αρχισυντάκτρια

Leave A Reply

Comment moderation is enabled. Your comment may take some time to appear.