Κέντρο Εμβολισμών Κεντρικού Νευρικού Συστήματος Πολεμικής Αεροπορίας

0

Κωνσταντίνος Λάγιος,  επεμβατικός ακτινολόγος και επεμβατικός νευροακτινολόγος

Ιστορικό και λειτουργία
Στο 251 Γενικό Νοσοκομείο Αεροπορίας λειτουργεί εργαστήριο επεμβατικής ακτινολογίας από το 1992. Διαγνωστικές και θεραπευτικές ιατρικές πράξεις αγγείων και σώματος, αποτελούσαν έως τώρα το κύριο έργο του.
Μετά από σχετική οδηγία του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας για ανάπτυξη κέντρου εμβολισμών σε ένα από τα νοσοκομεία των Ενόπλων Δυνάμεων, η Αεροπορία εκπαίδευσε τον επεμβατικό ακτινολόγο Λάγιο Κωνσταντίνο στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ζυρίχης και στο Πανεπιστήμιο Hacettepe της Άγκυρας στους εμβολισμούς του κεντρικού νευρικού συστήματος από το 2003 έως το 2005.
Παράλληλα, ανακατασκεύασε μέχρι το Ιανουάριο του 2008 το εργαστήριο, το οποίο απέκτησε νέα υβριδική αίθουσα για συνδυασμένες ανοιχτές και ενδαγγειακές επεμβάσεις. Ο επανεξοπλισμός του έγινε με 30 νέα ιατρικά μηχανήματα, ανάμεσα στα οποία το biplane αγγειογραφικό του σύστημα, με δυνατότητα τρισδιάστατης πλοήγησης και εκτέλεσης ογκομετρικής αξονικής τομομογραφίας, με σημαντικές εφαρμογές ανά σύστημα. Στο ίδιο χρονικό διάστημα ολοκληρώθηκε και η εκπαίδευση του υπολοίπου προσωπικού του εργαστηρίου στις νέες τεχνικές. Το 2009 το 251 ΓΝΑ αναγνωρίσθηκε από την πολιτεία ως κέντρο εμβολισμών του ΚΝΣ με επιστημονικά υπεύθυνο τον διευθυντή του εργαστηρίου επεμβατικής ακτινολογίας, αντισμήναρχο (ΥΙ) Κωνσταντίνο Λάγιο.
(ΦΕΚ 2393/τεύχος 2/1-12-09).
Το 2011, με στόχο την εξοικονόμηση πόρων και την υποστήριξη του πολίτη, εκδόθηκε απόφαση του Υπουργού Άμυνας, βάση της οποίας το 251 ΓΝΑ ξεκίνησε να δέχεται συστηματικά, επείγοντα, αλλά και χρόνια περιστατικά, για θεραπείες εμβολισμών του ΚΝΣ, από άλλα νοσοκομεία. Επίσης, έγινε δυνατή η απευθείας εισαγωγή περιστατικών από το ΕΚΑΒ, ή ιδιωτών, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα.
Το έργο του εργαστηρίου αυξήθηκε και γι’ αυτό ενισχύθηκε με επιπλέον προσωπικό από το νοσηλευτικό και εργαστηριακό τομέα (σήμερα φθάνει τα 13 στελέχη), ώστε να δουλεύει σε βάρδιες και να εφημερεύει όλο το χρόνο. Επόμενη ήταν η αύξηση του έργου του αναισθησιολογικού τμήματος της νευροχειρουργικής, της Νευρολογικής Κλινικής, αλλά και της μονάδας εντατικής θεραπείας. Περισσότερο έργο σήμαινε επιβάρυνση του προσωπικού, αλλά και αύξηση εμπειρίας. Επίσης, έγινε δυνατή η ανταλλαγή γνώσης, τεχνογνωσίας και εμπειρίας με τις παραπέμπουσες νευροχειρουργικές κλινικές, κάποιες από τις οποίες είχαν ήδη σημαντικό έργο σε όγκο και ποιότητα στην μικροχειρουργική αντιμετώπιση αγγειακών βλαβών του ΚΝΣ.

Περιγραφή τεχνικής εμβολισμού
Ο εμβολισμός γίνεται πάντα υπό γενική αναισθησία και ξεκινά με παρακέντηση, συνήθως μιας, ή δύο περιφερικών αρτηριών, όπως οι μηριαίες και σπανιότερα οι βραχιόνιες αρτηρίες. Μετά την τοποθέτηση θηκαριού, οδηγός καθετήρας με διάμετρο 2 περίπου χιλιοστά προωθείται στην καρωτίδα, ή την σπονδυλική αρτηρία, που τροφοδοτεί την περιοχή στην οποία βρίσκεται η βλάβη. Με την έγχυση σκιαγραφικού μελετάται η ανατομία και η αιμοδυναμική συμπεριφορά της βλάβης, αλλά και του υπολοίπου εγκεφάλου σε δύο επίπεδα ταυτόχρονα. Τρισδιάστατες απεικονίσεις, αλλά και εικόνες του τύπου της αξονικής αγγειογραφίας, λαμβάνονται στην αρχή της θεραπευτικής διαδικασίας, ώστε στη συνέχεια να χρησιμεύσουν σαν ηλεκτρονικοί χάρτες για την ακτινοσκοπική καθοδήγηση των θεραπευτικών υλικών στη βλάβη. Κατόπιν, μέσα από τον οδηγό καθετήρα, μικροκαθετήρας με διάμετρο περίπου μισό χιλιοστό και μικροοδηγός (λεπτό σύρμα) με διάμετρο περίπου 1/3 του χιλιοστού προωθούνται υπό ακτινοσκοπική παρακολούθηση σε δύο επίπεδα μέχρι το ανεύρυσμα, ή τη δυσπλασία.
Ειδικά για το ανεύρυσμα ο μικροκαθετήρας προωθείται μέσα στο σάκο του, και ακολουθεί η πλήρωσή του με μεταλλικά σπειράματα γνωστά ως Coil με στόχο την προστασία του ασθενούς από μελλοντική ρήξη. Τεχνικά η στήριξη των υλικών στη θέση τους μπορεί να υποβοηθηθεί με τη χρήση ειδικών μπαλονιών διαμόρφωσης, ή με τη χρήση stent κατά μήκος της βάσης (αυχένα) του ανευρύσματος. Τα stent μαζί με τους τροποποιητές ροής χρησιμοποιούνται κυρίως σε μη ραγέντα ανευρύσματα, διότι για την τοποθέτησή τους απαιτείται η φόρτιση με διπλή αντιαιμοπεταλιακή αγωγή.
Στις αρτηριοφλεβικές δυσπλασίες ο μικροκαθετήρας προωθείται στη φωλεά της δυσπλασίας και ακολουθεί η έγχυση υγρού εμβολικού παράγοντα, όπως η κυανοακρυλική κόλα, ή το onyx με στόχο τον αποκλεισμό της δυσπλασίας από την κυκλοφορία.

Περιγραφή κλινικού έργου
Στο εργαστήριο επεμβατικής ακτινολογίας πραγματοποιούνται ετησίως 800 – 900 ιατρικές πράξεις, εκ των οποίων 150-170 είναι οι εμβολισμοί του ΚΝΣ. Οι εμβολισμοί ραγέντων και μη ραγέντων αμευρυσμάτων της ενδοκράνιας κυκλοφορίας αποτελούν το 80% των περιστατικών του ΚΝΣ, ενώ το 20% ο εμβολισμός ραγέντων και μη ραγέντων αρτηριοφλεβικών δυσπλασιών εγκεφάλου και μηνιγγικών αρτηριοφλεβικών επικοινωνιών. Λιγότεροι είναι οι προεγχειρητικοί εμβολισμοί όγκων.
Η ανευρυσματική, υπαραχνοειδής αιμορραγία είναι η πιο συχνή επείγουσα κατάσταση του ΚΝΣ, που αντιμετωπίζεται στο εργαστήριο με άμεσο εμβολισμό του ανευρύσματος, αν αυτό είναι τεχνικά εφικτό (80-90%), διαφορετικά οδηγούμεθα σε μικροχειρουργική απολίνωση.
Εάν συνυπάρχει ενδοεγκεφαλικό αιμάτωμα, ή οξύς υδροκέφαλος, είναι δυνατόν να απαιτηθεί αφαίρεση αιματώματος, ή παροχέτευση υδροκεφάλου πριν, κατά, ή αμέσως μετά από την χειρουργική απολίνωση, ή από τον εμβολισμό, του ανευρύσματος ανάλογα με την κλινική εικόνα και τα απεικονιστικά ευρήματα.
Σε περίπτωση τυχαίας ανεύρεσης της βλάβης κατά την απεικονιστική διερεύνηση άλλης νόσου, ή κατά τη διερεύνηση νευρολογικών συμπτωμάτων σχετιζομένων τελικά με τη βλάβη, το ανεύρυσμα μπορεί να αντιμετωπισθεί εν ψυχρώ, είτε με τη μικροχειρουργική μέθοδο, είτε με εμβολισμό.
Για τις ραγείσες αρτηριοφλεβικές δυσπλασίες ανάλογα με την εικόνα του ασθενούς και της δυσπλασίας είναι δυνατόν να γίνει άμεσα, ή μετά από κάποιο διάστημα αφαίρεση του αιματώματος, με παράλληλη εξαίρεση της δυσπλασίας, εάν είναι εφικτό και σε δεύτερο χρόνο να γίνει εμβολισμός. Σε ψυχρά περιστατικά είναι δυνατόν με εμβολισμό να θεραπευτεί η δυσπλασία σε ένα 30-40% των περιστατικών, ή να συνδυαστεί με τη μικροχειρουργική, ή με την ακτινοχειρουργική μέθοδο προκειμένου μετά από κάποιο χρονικό διάστημα να αποκλεισθεί από την κυκλοφορία.
Το περιστατικό, μετά τον εμβολισμό, μπορεί να νοσηλευτεί στη Νευροχειρουργική Κλινική, στη Νευρολογική Κλινική, ή στη ΜΕΘ, ανάλογα με την κλινική του εικόνα. Σε περίπτωση διακομιδής από άλλο νοσοκομείο επιστρέφει σε αυτό, εάν η κλινική του κατάσταση και οι συνθήκες το επιτρέπουν.
Ο μέσος χρόνος νοσηλείας για μη ραγέν ανεύρυσμα είναι τρεις ημέρες, ενώ για μη ραγείσα δυσπλασία 5 ημέρες. Η πιθανότητα επιπλοκής κατά τον εμβολισμό ενός ανευρύσματος είναι περίπου 2-3%. Λίγο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα κατά τον εμβολισμό δυσπλασιών ανά συνεδρία. Ο επανέλεγχος κατά περίπτωση μπορεί να γίνει με μαγνητική αγγειογραφία, ή με ψηφιακή αγγειογραφία. Ο εμβολισμός είναι μέθοδος με μικρότερη επεμβατικότητα από την μικροχειρουργική θεραπεία, αλλά στη συνέχεια απαιτείται συχνότερα συμπληρωματική θεραπεία από ότι στη μικροχειρουργική μέθοδο.

Στόχοι και επιδιώξεις του Κέντρου Εμβολισμών της ΠΑ
Βασική επιδίωξη είναι η συνέχιση της λειτουργίας του κέντρου, προς όφελος όλων των πολιτών. Μελλοντικός στόχος είναι η ανάπτυξη ενός κέντρου αντιμετώπισης ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου.

Επικοινωνία
Τ: 210 7463800 (Κέντρο Εμβολιασμών Κεντρικού Νευρικού Συστήματος
Τ: 2107463399 (Τηλεφωνικό Κέντρο 251 ΓΝΑ)
ena251gna@gmail.com

Εικόνες

PastedGraphic-4 PastedGraphic-3 PastedGraphic-2
1. Ανεύρυσμα δεξιάς μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας πριν τον εμβολισμό.
2. Διακρίνονται τα μεταλλικα σπειράματα (coil)  εντός του σάκου του ανευρύσματος.
3. Απεικονίζεται ο πλήρης αποκλεισμός του ανευρύσματος από την κυκλοφορία.
4. Απεικονίζεται το σταθερό αποτέλεσμα στον επανέλεγχο.

Εμβολισμός γιγαντιαίου ανευρύσματος οφθαλμικής μοίας της έσω καρωτίδος, με τροποποιητή ροής (ειδικό stent πυκνής πλέξης).

PastedGraphic-8 PastedGraphic-9 PastedGraphic-10
α. Πριν την τοποθέτηση του τροποποιητή ροής.
β. Λίγα λεπτά μετά διακρίνεται η στρωματοποίηση του σκιαγραφικού μέσα στο ανεύρυσμα.
γ. Έξι μήνες μετά, το ανεύρυσμα έχει εξαφανισθεί.

Share.

About Author

Comments are closed.