Στις συνθήκες lockdown υπήρξε άγχος και φόβος στο 78% των πολιτών – Ανασφάλεια για το αύριο

0

ΡάπτηΖωή Ράπτη

Υφυπουργός Υγείας, αρμόδια για την Ψυχική Υγεία, Βουλευτής Β1 Βορείου Τομέα Αθηνών

 «Έχουμε προβεί σε μια σειρά προσλήψεων στο χώρο της υγείας, που ελαφραίνουν το βάρος των ηρωικών στελεχών των νοσοκομείων και των υπολοίπων δομών, που παλεύουν εδώ και έναν χρόνο κόντρα στον ύπουλο και επικίνδυνο εχθρό, την πανδημία. Ειδικότερα, έχουν γίνει 10.000 προσλήψεις επικουρικού προσωπικού εν μέσω πανδημίας, αριθμός ρεκόρ για το Εθνικό Σύστημα Υγείας. Από αυτούς 4.000 νοσηλευτές, όπως είχε δεσμευτεί ο Πρωθυπουργός, θα μετατραπούν σε αορίστου χρόνου και θα παραμείνουν στο Εθνικό Σύστημα Υγείας με διαδικασίες ΑΣΕΠ».

Κυρία Ράπτη, ο παρατεταμένος εγκλεισμός σε συνδυασμό και με την αβεβαιότητα για την επόμενη ημέρα της πανδημίας, φέρει στην επιφάνεια άγχη, κακή ψυχολογία και φοβίες που σχετίζονται με τα μικρόβια και την κοινωνικοποίηση. Η πανδημία του κορωνοϊού δεν επηρέασε μόνο τη σωματική υγεία αλλά και την ψυχική ισορροπία των Ελλήνων;

Οι άνθρωποι δεν είναι μονοδιάστατα όντα. Το σώμα και η ψυχή, τα συναισθήματα και ο κοινωνικός περίγυρος, όλα αλληλοεπιδρούν και συνθέτουν τη γενική κατάσταση των ανθρώπων. Δεν μπορεί αλλά και δεν πρέπει κάποιος να αποκοπεί από την κοινωνία, να αδιαφορεί για όσα συμβαίνουν γύρω του. Καλό είναι να έχει ψυχική θωράκιση και σωματική αντοχή και υγεία για να αντέχει σε πιθανές δοκιμασίες αλλά, όταν έρχεται η δύσκολη στιγμή, όλες και όλοι δοκιμαζόμαστε. Θα παραβίαζα ανοιχτές θύρες αν σας έλεγα ότι μείναμε ως Ελληνίδες και Έλληνες ανεπηρέαστοι από αυτή την πανδημία. Δυστυχώς, υπήρξαν και σημειώνονται ακόμα σημαντικές ανθρώπινες απώλειες. Και η οικονομία μας πέρασε δύσκολα και η ψυχική-συναισθηματική κατάσταση όλων. Είμαστε όλοι μαζί και στα καλά και στα δυσάρεστα. Αλλά, όλοι μαζί αν προσπαθήσουμε τα δυσάρεστα θα διαρκούν λίγο και οι απώλειες θα είναι οι μικρότερες δυνατές.

Είστε η πρώτη υφυπουργός που αναλαμβάνει στοχευμένα τη διαχείριση θεμάτων Ψυχικής Υγείας, θέλοντας να τονιστεί η μέριμνα του υπουργείου αλλά και της Κυβέρνησης στα ζητήματα αυτά. Ποιες είναι οι δράσεις που έχει αναπτύξει το υπουργείο Υγείας για την αντιμετώπιση τους;

Ο Πρωθυπουργός κ. Κυριάκος Μητσοτάκης αποφάσισε τη δημιουργία διακριτού χαρτοφυλακίου για την Ψυχική Υγεία Ενδεικτικά αναφέρω μερικά στοιχεία για τις αποφάσεις, τα σχέδια και τα προγράμματά μας:

Από το Σάββατο 4 Απριλίου 2020 έχει τεθεί σε λειτουργία η πενταψήφια Τηλεφωνική Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης 10306 για τις επιπτώσεις της covid-19.

Επίσης, δημιουργήσαμε την Τηλεφωνική Γραμμή Υποστήριξης 1102 για τους πάσχοντες από Άνοια-Alzheimer και τους φροντιστές τους.

Αυτή τη στιγμή υλοποιούμε τις εξής δράσεις: Ψυχολογική υποστήριξη σε ασθενείς με Covid-19 και σε συγγενείς τους, σε ασθενείς με χρόνιες παθήσεις και πάσχοντες από καρκίνο, σε παιδιά και εφήβους, καθώς και εκπαιδευτικά προγράμματα σε όσους έχουν την επιμέλειά τους και σε επαγγελματίες από τον χώρο της υγείας.

Ταυτόχρονα δημιουργούμε ειδικές μονάδες για άτομα με αυτισμό και παροχή ψυχολογικής υποστήριξης στις οικογένειές τους καθώς και ειδικές μονάδες για πάσχοντες με άνοια.

Μαζί με τα παραπάνω, δημιουργήσαμε προγράμματα για την πρώιμη παρέμβαση για άτομα με ψύχωση, καθώς και προγράμματα για την ψυχοκοινωνική υποστήριξη φοιτητών πανεπιστημίου.

Μαζί με τα παραπάνω υπάρχουν και οι διυπουργικές πρωτοβουλίες. Πρόσφατα συνυπογράψαμε μνημόνιο συνεργασίας με το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας που αφορά σε δύο προγράμματα. Το πρώτο έχει να κάνει με την πρώιμη διάγνωση και παρέμβαση στην ψύχωση. Επιδίωξή μας είναι να εξασφαλίζεται η έγκαιρη διάγνωση και πρόληψη των διαταραχών που εμφανίζονται σε προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων (Μόνιμοι και έφεδροι) και η προληπτική παρέμβαση σε άτομα υψηλού κινδύνου εμφάνισης ψυχωτικών διαταραχών.

Η δεύτερη συνέργειά μας θα είναι πάνω στην πιλοτική ανάπτυξη του προγράμματος επιμόρφωσης παιδαγωγών και προσωπικού των παιδικών σταθμών και ειδικών ψυχικής υγείας του υπουργείου εθνικής άμυνας στην πρώιμη διάγνωση και αντιμετώπιση των νηπίων με αυτισμό.

Τέλος, πριν από λίγες ημέρες είχα τη χαρά και την τιμή να εγκαινιάσουμε με την Υφυπουργό Παιδείας & Θρησκευμάτων κ. Ζέττα Μακρή, τη συνεργασία μας για την συγκρότηση Επιτροπής, με σκοπό την παρέμβαση σε παιδιά και εφήβους που εκδηλώνουν αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Η Επιτροπή, που θα λειτουργεί ως Ομάδα Ταχείας Επέμβασης, θα ασχολείται με περιπτώσεις ατόμων, που εκδηλώνουν τάση αυτοκτονίας, με άτομα που έχουν αποπειραθεί να θέσουν τέλος στη ζωή τους αλλά απέτυχαν, ενώ θα εξετάζει και τις περιπτώσεις ατόμων που, δυστυχώς, τερμάτισαν τη ζωή τους.

Επιπλέον προετοιμάζεται ανάλογο Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ του Υπ. Υγείας, του Υπ. Δικαιοσύνης και του Υπ. Προστασίας του Πολίτη, όσον αφορά τα ζητήματα ακούσιας νοσηλείας και τη φιλοξενία ανηλίκων που για διάφορους λόγους επιβάλλεται η απομάκρυνσή τους από το οικογενειακό περιβάλλον. Πέραν των παραπάνω ενδεικτικών δράσεων, προχωράμε και σε μακρόπνοο σχεδιασμό του τοπίου της Ψυχικής Υγείας στην Ελλάδα. Έτσι σε συνεργασία με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας εκπονήσαμε έκθεση αξιολόγησης του συστήματος Ψυχικής Υγείας της χώρας μας και δημιουργήσαμε την Εθνική Επιτροπή Ψυχικής Υγείας η οποία απαρτίζεται από σημαντικές προσωπικότητες του χώρου, η οποία πολύ σύντομα θα παρουσιάσει το Εθνικό Σχέδιο Ψυχικής Υγείας για την επόμενη δεκαετία.

Τι δείχνουν οι καταγραφές από την 24ωρη βάση της δωρεάν τηλεφωνικής Γραμμής Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης 10306 για το γενικό πληθυσμό έως σήμερα; Ποια περίοδος ήταν η δυσκολότερη για τη διαχείριση της πίεσης που άσκησε η πανδημία στους πολίτες;

H πιο επιβαρυμένη περίοδος ήταν το διάστημα μεταξύ Νοεμβρίου 2020 – Μαρτίου 2021, τόσο λόγω της αυξημένης νόσησης και θνησιμότητας όσο και λόγω της απομόνωση.

Την παραπάνω περίοδο αυξήθηκαν οι κλήσεις για οικονομικά προβλήματα και για ανασφάλεια για το αύριο αλλά και φόβου νόσησης. Επίσης αύξηση είχαν οι κλήσεις για τη διαχείριση των παιδιών και των εφήβων που μετά από ολιγοήμερη λειτουργία των σχολείων και την έναρξη των μαθημάτων είχαν οδηγηθεί ξανά σε ανατροπή της καθημερινότητας τους και επανέναρξη της εξ αποστάσεων εκπαίδευσης.

Πιο συγκεκριμένα, κατά μέσο όρο την παραπάνω περίοδο καταγράφηκαν στις συνθήκες lockdown άγχος και φόβος για τον κορωνοϊό (78%), ανασφάλεια για το αύριο σε οικονομικό και προσωπικό επίπεδο (72%)και αίσθημα απομόνωσης (60%). Αυξανόμενος ήταν ο θυμός και εκφράζονταν λύπη για τους αυξανόμενους θανάτους. Σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο (καλοκαίρι 2020) έχει αυξηθεί σημαντικά ο φόβος για τον κορωνοϊό και η ανασφάλεια για το αύριο λόγω της αυξημένης νόσησης και θνησιμότητας αλλά και της διακοπής λειτουργίας πολλών κλάδων της οικονομικής δραστηριότητας.

Η πανδημία όμως έχει σοβαρές επιπτώσεις και στην ψυχική υγεία του υγειονομικού προσωπικού που εδώ και ένα χρόνο καθημερινά βρίσκεται στη πρώτη γραμμή και δίνει μια δύσκολη μάχη. Πως σκοπεύετε να αντιμετωπίσετε το θέμα;

Πρώτα απ’ όλα, για να βοηθήσουμε το νοσηλευτικό προσωπικό, του οποίου οι αντοχές δοκιμάζονται καθημερινά, πρέπει να γνωρίζουμε και το εύρος των ζητημάτων που αντιμετωπίζουν αλλά και την ένταση της ψυχολογικής πίεσης. Γι’ αυτό υλοποιούμε έρευνα με τη μορφή ερωτηματολογίων, για το σύνδρομο εργασιακής εξουθένωσης (BurnOut Syndrome) στα Εθνικά Κέντρα Αναφοράς COVID-19 σε συνεργασία με την ΑΜΚΕ «ΙΑΣΩΝ» με επιστημονικά Υπεύθυνο τον κ. Μ. Σφακιανάκη και το Πανεπιστήμιο Πειραιώς.

Η κατανόηση των δικών τους ορίων και αντοχών μπορεί να βοηθήσει την Πολιτεία στη λήψη περαιτέρω μέτρων που θα τους ενισχύσουν και θα βελτιώσουν την εργασιακή καθημερινότητά τους.

Ταυτόχρονα με την έρευνα που ανέφερα υλοποιούμε προγράμματα ψυχολογικής υποστήριξης με τηλεσυμβουλευτική, μέσω διαδικτυακών εφαρμογών επικοινωνίας (skype, messenger, κ.λ.π) για τους ασθενείς covid-19 που νοσηλεύονται ή βρίσκονται σε καραντίνα κατ’ οίκον, για τα μέλη των οικογενειών τους και για το υγειονομικό προσωπικό των νοσοκομείων μας, με παραχώρηση tablet στις σχετικές κλινικές που θα παρέχει τη δυνατότητα σύνδεσης με τους εξειδικευμένους συνεργάτες των Κέντρων Ημέρας και των Κινητών μονάδων. Το πρόγραμμα υλοποιείται από 24 Μονάδες Ψυχικής Υγείας (ΑΜΚΕ) σε συνεργασία με τις Διοικήσεις των Νοσοκομείων σε όλη την Επικράτεια.

Τέλος, κάτι κρίσιμο: Οι προσλήψεις. Έχουμε προβεί σε μια σειρά προσλήψεων στο χώρο της υγείας, που ελαφραίνουν το βάρος των ηρωικών στελεχών των νοσοκομείων και των υπολοίπων δομών, που παλεύουν εδώ και έναν χρόνο κόντρα στον ύπουλο και επικίνδυνο εχθρό, την πανδημία.

Ειδικότερα έχουν γίνει 10.000 προσλήψεις επικουρικού προσωπικού εν μέσω πανδημίας, αριθμός ρεκόρ για το Εθνικό Σύστημα Υγείας. Από αυτούς 4.000 νοσηλευτές, όπως είχε δεσμευτεί ο Πρωθυπουργός, θα μετατραπούν σε αορίστου χρόνου και θα παραμείνουν στο Εθνικό Σύστημα Υγείας με διαδικασίες ΑΣΕΠ.

Είναι σοβαρές οι επιπτώσεις που έχει η πανδημία στην ψυχική υγεία του υγειονομικού προσωπικού που δίνει εδώ και ένα χρόνο μια εξαιρετικά δύσκολη «μάχη»;

Όπως αναφέραμε και προηγουμένως οι επιπτώσεις είναι σοβαρές αλλά με την κατάλληλη αρωγή από το κράτος και την στήριξη της κοινωνίας, των οικογενειών κάθε μέλους του υγειονομικού προσωπικού μπορούν να ξεπεραστούν. Άλλωστε, βρισκόμαστε κοντά στην έξοδο από την κρίση. Οι εμβολιασμοί προχωρούν, ο λαός συμμετέχει στην Επιχείρηση Ελευθερία, οι περιορισμοί μειώνονται, οι δραστηριότητες της κοινωνίας και της οικονομίας ξανανοίγουν (σχολεία, εστίαση, τουριστικός κλάδος κ.ά). Όλα τούτα μας κάνουν να αισιοδοξούμε και να προσέχουμε διπλά, για να μην κάνουμε βήματα προς τα πίσω τώρα που η επιστροφή στην κανονικότητα φαίνεται πως πλησιάζει.

Οι συνέπειες της πανδημίας του κορωνοϊού θα μας ακολουθούν για πολύ καιρό ακόμα και μετά την «λήξη» της; Ποια η πρόβλεψη που έχει κάνει το Υπουργείο Υγείας;

Συμμερίζομαι απόλυτα αυτό που δήλωσε στις 18 Απριλίου ο Περιφερειακός Διευθυντής Ευρώπης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας Δρ. Χανς Κλούγκε όταν αποδέχθηκε το Χρυσό Μετάλλιο, που του απένειμε το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), για την «εξέχουσα συμβολή του στην ψυχική υγεία»: «Είμαστε σε σταυροδρόμι. Σήμερα, έχουμε την επιλογή. Ή να αντιμετωπίσουμε εμπροσθοβαρώς τις αυξανόμενες ανάγκες ψυχικής υγείας ή να έλθουμε αντιμέτωποι με μια δεύτερη πανδημία, η οποία δε θα επηρεάσει την σωματική υγεία των ανθρώπων ευθέως, αλλά θα διακινδυνεύσει την ψυχική τους ευημερία».

Ο κ. Κλούγκε, σημειώνοντας τον κίνδυνο περαιτέρω επιβάρυνσης της ψυχολογικής κατάστασης των πολιτών σ’ όλο τον κόσμο τα επόμενα χρόνια και λόγω της εμπειρίας από την πανδημία της covid-19 εξέφρασε την ιδιαίτερη ικανοποίησή του για «τη δέσμευση που υπάρχει στην Ελλάδα για την ψυχική υγεία, τόσο από την ακαδημαϊκή και επιστημονική κοινότητα, όσο και από τις εθνικές αρχές».

Και η άποψη του κ. Κλούγκε αλλά και η θετική αποδοχή από την πλευρά του για όσα έχουμε μέχρι τώρα καταφέρει είναι και η πρόβλεψή μου για το μέλλον. Ό,τι και να βρεθεί στον δρόμο μας θα παλέψουμε για να το ξεπεράσουμε. Με το ίδιο πείσμα, το ίδιο αίσθημα αλληλεγγύης και την ίδια αισιοδοξία.

 

Share.

About Author

Comments are closed.