Μελλοντικές θεραπείες στην Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

0

Δημήτριος Τουμπανάκης

Πνευμονολόγος-Εντατικολόγος, Επιμελητής Β’, Α’ Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική, ΝΝΘΑ «Η Σωτηρία»

Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μία συχνή νόσος του αναπνευστικού που χαρακτηρίζεται από έντονη νοσηρότητα και θνησιμότητα.

Η παθογένεια της νόσου, αν και πολύ-παραγοντική, χαρακτηρίζεται από χρόνια φλεγμονή των αεραγωγών, κυρίως λόγω της έκθεσης σε καπνό τσιγάρου, η οποία οδηγεί σε αναδιαμόρφωση των αεραγωγών και πνευμονικό εμφύσημα, με επίμονο περιορισμό των αναπνευστικών ροών1. Τα τελευταία χρόνια έχει πραγματοποιηθεί σημαντική πρόοδος στην φαρμακευτική αντιμετώπιση της ΧΑΠ, κυρίως με τα μακρά δράσης βρογχοδιασταλτικά και τα εισπνεόμενα κορτικοειδή, με αποτέλεσμα την μείωση της συχνότητας των παροξύνσεων, βελτίωση της ποιότητας της ζωής και της συνολικής επιβίωσης2. Ωστόσο, με εξαίρεση την διακοπή του καπνίσματος3, οι σύγχρονες παρεμβάσεις έχουν μέτριο αποτέλεσμα στην έκπτωση της αναπνευστικής λειτουργίας και την φυσική πορεία της νόσου4. Ως εκ τούτου υπάρχει ανάγκη για μελλοντικές θεραπείες που θα βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της νόσου5, ιδιαίτερα στοχεύοντας στην πρώιμη διάγνωση και έγκαιρη παρέμβαση6.

Τα μονοκλωνικά αντισώματα (mAb) αποτελούν μία φαρμακολογική ομάδα ιδιαίτερα αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση φλεγμονωδών και ανοσολογικών νοσημάτων. Για παράδειγμα, η χρήση των μονοκλωνικών αντισωμάτων έναντι κυτταροκινών έχει οδηγήσει σε σημαντική βελτίωση της αντιμετώπισης του σοβαρού άσθματος7. Τα τελευταία χρόνια έχουν δημοσιευθεί κλινικές μελέτες που δίνουν αρκετά υποσχόμενα αποτελέσματα για την αντιμετώπιση της ΧΑΠ, κυρίως για τους ασθενείς με ηωσινοφιλική φλεγμονή.

Συγκεκριμένα, στην διπλή μελέτη METREX και METREO σε ασθενείς με ιστορικό παρόξυνσης ΧΑΠ παρά την μέγιστη εισπνεόμενη (τριπλή) αγωγή, η χορήγηση mepolizumab (anti-IL-5) οδήγησε σε μείωση του αριθμού των παροξύνσεων, κυρίως στους ασθενείς με αυξημένο αριθμό ηωσινοφίλων στο αίμα8, προτείνοντας έτσι μια εξατομικευμένη θεραπευτική επιλογή. Πρόσφατα δημοσιεύθηκε επίσης στο New Engl J Med η σημαντική μελέτη BOREAS για το ρόλο του dupilumab στην ΧΑΠ. Το dubilumab είναι ένα μονοκλωνικό αντίσωμα, το οποίο αναστέλλει την σηματοδοτική αλληλουχία των IL-4 και IL-13. Στην μελέτη αυτή συμπεριελήφθησαν ασθενείς με μέτρια προς σοβαρή ΧΑΠ και ηωσινοφιλική φλεγμονή (αριθμός ηωσινοφίλων αίμα > 300 cells/μL) με υψηλό κίνδυνο παροξύνσεων παρά την τριπλή αγωγή. Τα αποτελέσματα της μελέτης ήταν ότι το dupilumab οδήγησε σε μείωση του αριθμού των παροξύνσεων, με βελτίωση της ποιότητας ζωής και της αναπνευστικής λειτουργίας, έναντι του εικονικού φαρμάκου9.

Εκτός του ρόλου των μονοκλωνικών αντισωμάτων στην θεραπεία της ΧΑΠ, ο οποίος έχει μελετηθεί με σημαντικές κλινικές μελέτες φάσης ΙΙΙ, υπάρχει σημαντική επίσης έρευνα με φαρμακευτικούς στόχους σε άλλους παθογενετικούς μηχανισμούς σε προ-κλινικό επίπεδο. Για παράδειγμα, τα τελευταία χρόνια έχει μελετηθεί ο ρόλος της πρώιμης γήρανσης στην αιτιοπαθογένεια της ΧΑΠ, με την εμπλοκή του μονοπατιού της PI3K/mTORC1. Μόρια, όπως ενεργοποιητές των αντι-γηραντικών πρωτεϊνών SIRTUIN έχουν δοκιμαστεί σε προκλινικές μελέτες για τον πιθανό ευεργετικό ρόλο στην ΧΑΠ10. Eπιπλέον, υποσχόμενα αποτελέσματα έχουν αναδείξει προ-κλινικές μελέτες με την χρήση αναστολεών των φωσφοδιεστερασών. Πέρα από την ροφλουμιλάστη, έναν αναστολέα της PDE4 που ήδη έχει εφαρμογή στην κλινική πράξη, τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί μικρά μόρια με ικανότητα για ταυτόχρονη αναστολή των PDE3 και PDE4, οδηγώντας σε συνεργικά αντιφλεγμονώδη και βρογχοδιασταλτικά αποτελέσματα11.

Με την πρόοδο της βασικής και προ-κλινικής έρευνας στην ΧΑΠ, ο κατάλογος των πιθανών θεραπευτικών στόχων είναι μακρύς, με απώτερο στόχο την ανάπτυξη φαρμάκων, τα οποία θα μπορούν να τροποποιήσουν την φυσική πορεία της νόσου, σε συνδυασμό φυσικά με την διακοπή καπνίσματος.

 

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

Celli B.R., et al, N Engl J Med, 2019;381:1257-1266.

Agusti A., et al, Eur Respir J, 2023; 61: 2300239.

Anthonisen N.R., et al, JAMA, 1994;272:1497-1505.

Celli B.R., et al, Am J Respir Crit Care Med, 2021;203:689-698.

Barnes P.J., Am J Physiol Lung Cell Mol Physiol, 2020;319:L884-L886.

Han M.K., et al, Am J Respir Crit Care Med, 2021;203:414-423.

Schleich F., et al, Eur Respir Rev. 2023;32: 220193.

Pavord I.D., et al, N Engl J Med, 2017; 377:1613-1629.

Bhatt S.P., et al, N Engl J Med, 2023; 389:205-214.

Baker J.R., et al, Chest, 2020; 158: 562-570.

Cazzola M., et al, Int J COPD, 2023; 18: 1333-1352.

 

 

Share.

About Author

JP Communications

Comments are closed.